VI TRONG NNG NGHIỆP

Hai Hướng      

 

Mercer Lime Plant Photo

Nh my vi

Người ta dng vi mục đch chnh l cung cấp Calcium cho cy v cải thiện độ chua [pH] của đất. Đy l đề ti rất xưa, nhưng một số người cn chưa nắm đuợc r rng cch xi vi trong nng nghip. Để xử dụng hiệu qủa vi chng ta phải biết r đặc tnh của từng lọai vi, c bao nhiu loại, v những loại đất no th cần phải xi loại vi no. Chng ta khng cần phải để vo chi tiết  phản ứng đi su vo ngnh ha học. Trong nng nghiệp ta chỉ cần biết nắm được những căng bản xử dụng vi dưới dy th chng ta cũng được thnh cng.


 
1- Phn lọai vi:  

 

Chng ta c nhiều loại vi trn thị trường v mỗi loại vi c đặc tnh khc nhau chứ khng phải loại no cũng giống  nhau.  Ty theo cc chất [Nguyn tố phụ] c trong vi  như Magnesium, Sulphate, hay sự nng của mỗi loại vi m cch xử dụng cũng khc nhau. Thng thường chng ta c bốn loại vi trn thị trường.


      a/- Đ vi [Lime stone]: loại vi ny hạt tương đối lớn, mu hơi xm, khng đươc trắng lắm, phẩm chất khng được tốt lắm. Loại nầy phần lớn chứa hai nguyn tố [ thnh phần chnh trong vi] l Calcium va Carbonate [Ca  CO3] v t nng. dng tốt trong đồng ruộng. Ở vng Bắc Mỹ đa số họ dng loại vi nầy cho kỹ nghệ [ cng nghiệp ] trồng nấm Mở [Button Mushroom] ở giai đọan phủ lớp đất trn mặt nấm để cung cấp Calcium v kiềm chế độ chua của đất phủ cho cy nấm chuẩn bị ra nấm [ Phuơng php lm nấm mở kỷ nghệ của Bắc My rất khc biệt, rất tri ngược với phương php của VN, nhưng hiệu qủa rất cao, khi no c dịp viết về kỹ thuật trồng Button Mushroom của Bắc Mỹ ti sể ni su về vấn đề nầy].  Loại vi nầy rẻ tiền nhất


       b/- Dolomite Lime: Loại vi nầy ở VN gọi l vi Đố l mt. Loại ny rất tốt v khng nng, c chứa thm chất Magnesium [Mg]. Cho nn khi bn loại vi nầy vo đất cy khng những cung cấp được Calcium  m cn được cung cấp thm Magnesium. Chất Magnesium nầy sẽ gip cho l cy to v xanh hơn cũng như gip cho tri v hạt qủa nặng hơn. [đa số cng thức phn ha học từ Ha Lan họ ch trọng chất Magnesium nầy ]. Những cnh đồng của VN đa số l, những cnh đồng cổ xưa) được khai thc triệt để [ thm canh ] Nn đa số bị thiếu Magnesium [ Theo ti liệu thế giới nghin cứu về cnh đồng la nước của Đng Nam ].  Loại vi ny rất tt cho đồng ruộng la VN.


      c/- Hydrate lime: loại vi nầy rất nng, dễ chy cy, bột rất mịn, mu rất trắng, độ ha tan rất cao. Loai vi ny đắt tiền. It được xử dụng nhiều. Rất tốt cho sự dng cung cấp vi v st trng. V dụ như st trng v cung cấp Calcium cho ao nui tm c, chuồng trại  V.V....

      d/- Vi thach cao [Ca SO4 Calcium Sulphate  N cn c một tn tiếng Anh nữa l Gypsum [ khc với lọai dng lm tường ở vng Bắc Mỷ] lọai nầy gọi l vi nhưng đng lầm lẫn vối ba lọai vi ở trn [ở VN c thẻ bị lầm lẫn, v ti đọc nhiều ti liệu VN thấy vậy]. Loại ny khi nhn vo cng thức ha học ta thấy gốc chnh l Sulphate chứ khng phải l Carbonate. Vi  nầy khng được bn dưới ruộng phn v sẽ lm cho đất chua [acid] hơn. Đất phn l đất chứa nhiều Sulphate Sắt hay Sulphate Nhm [mu xm t gặp]. Thường gặp nhất l Sulphate Sắt, mu vng nổi trn đất, do oxt ha với sắt nn c mu rỉ sắt mu vng. Sulphate Nhm c mu Xm v oxt ha với nhm mu ten [rỉ nhm] mu xm. Sul phate l gốc sulfur [S]  nn tạo ra Acid  lm chy rễ cy, đại khi như vy. Nếu ta bn phn hay Vi c chứa gốc Sulphate cho đất phn l lm cho đất nhiều phn thm. Vi nầy chỉ dng được ở những đất Kiềm [Alkaline ].

 

Để hạ Kiềm. Loại phn nầy ở vng Bắc Mỹ họ xi rất nhiều trong kỹ nghệ [cng nghip] trồng nấm mở, bởi v họ xi phn g hay phn ngựa tươi [VN xi phn hoai], nn phn tươi c gốc kiềm tnh họ phải xi để đua phn g vo gần với dạng trung tnh [PH =0. 7 ]. Vi nầy c đặt tnh ht v giữ ẩm nn thch hợp cho trồng nấm mở

 
2- Cng dụng của vi:  

 

Như ti n ở trn vi c hai cng dụng chnh l cung cấp chất Calcium v sửa chữa độ chua của đất cho thch hợp với từng lọai cy trồng. Loai đ vi, loại Dolomite lime v hydrate lime dng để cải thin đất phn, đất chua [đất acid]   v cn để cải thiện ngộ độc chất hữu cơ [Ngộ độc Acid], v nhiều xc b thực vt qa, qua qa trnh thoi ha của chất hữu cơ l acid đối với cy la nước. Cn ring vi thạch cao th chỉ dng để cải thiện đất kiềm [Alkaline]. Khi ni đến cải thiện đ chua của đất {PH], ti xin ni thm phương php cải thiện phn để b con nng dn c khi niệm m p dụng
 
3- Cải thiện Phn: 

 

            C ba phuơng php dể trị phn

       a/-- Rưả phn:  Cho nước vo rưộng ngm v khuấy cho phn quậy đều vo nước v xả đi ty theo độ phn của ruộng m ta lm nhiều lần hay t.  Rồi bn vi vo.  Phưong php nầy sể bị đi mất dinh dưỡng trong đất, phải dng phn bn ha học nhiều hơn để b đắp vo phần dinh dưỡng bị mất. Đa số p dụng phuơng php nầy cho ruộng la.


      b/-- Đo mương:  đo những con mương nhỏ để cho phn rt xuống su hơn, rồi bn vi ln mặt đất. Tưới nước cho phn rt xuống.


      c/-- Đắp m: lm thnh từng vồng di như vồng khoai lang cho phn rt xung, rồi bn vi v trồng cy trn vồng. C thể lm nhửng vồng nhỏ thấp trong rung la c bờ cao, đem trồng la trn vng thấp trong rung để tranh la bi phn ở rễ m thiệt hại


 
4- Độ vi v đất:


        Vi cng mịn th sự hiệu qủa cng nhanh v cng cao, nhưng sự thất thot bởi gi v dng nuớc cũng nhiều. Khi bn vi nn tướ nuớc để vi rt xuống đất, để trnh sự thất thot v c tc dụng nhanh hơn. Thng thường người ta xi 20-30 kg vi cho 100m2. Ci ny ty theo độ phn của đất. Nếu gặp loại vi nng ta phải bn mười lăm ngy trước khi gieo hạt hay trồng cy ln đất
        Vi chỉ nn dng ở những nơi đất c đầy đủ chất hữu cơ, những nơi ngho chất hữu cơ th khng nn bn nhiều vi, sẽ lm đất ngho nn thm, v chất hữu cơ bị  hủy hoại nhanh chng. Vi cũng khng được xi trn những vng đất c thnh phần st năng.  Sẽ dễ tao đất cứng thm,  thnh lớp đế cy [Hardpan]. Khng tốt cho việc trồng trọt.
       Tm lại khi xi vi phải biết r đặc tnh của từng loại vi. V cch cải thiện đất phn [đất acid] đất kiềm đất mặn: [salinity], ngộ độc hữu cơ đều giống nhau, nhưng đối với đất kiềm [ở Phan Rang, Ninh Thuận Gọi l đất c giang ct li hay đất kiềm thổ] th chi dng vi thạch cao [Ca SO4]. Đất mặn th chỉ rửa mặn: ln vồng rồi tưới nước vo cho muối rt xung su m trồng cy trn vồng, khng dng vi no hết. Cn ngộ độc hữu cơ th giống hệt như trị phn.


Thn cho


HAI HƯỚNG

May 29 /08
Van.,  BC., Canada