Căn bản kiến thức pc ...   (Phần 2)                  

CaChon biên soạn

20. Dual-boot system

Dual-boot system là trong 1 HD install từ 2 Windows OS trở lên.

Tùy theo loại Windows OS install cần phải chia partion và format HD trước hay không . Nếu dự định install Windows 98 hay Windows ME thì HD phải chia ra làm ít nhất 2 partitions và các partition phải format trước . Nếu chỉ dự định xài Windows 2K, XP hay 2K3 thì không cần phải chia partition và format (nếu HD nhỏ hơn 137 Gb) vì khi boot từ dĩa CD windows 2K hay XP thì có option để làm partition, format và install Windows luôn 1 lần . Hard drive lớn hơn 137 Gb phải xài software bán kèm với HD mà làm partition và format HD trước (vì Windows 2K, XP và 2K3 setup không nhận ra HD lớn hơn 137 Gb):

    1. Windows 95, 98, 98SE, ME - chỉ chọn 1 trong những OS nầy mà thôi - không thể install hết 4 OS vào chung 1 HD. Partition thứ nhất (boot) phải format bằng FAT32

    2. Windows 2K Pro, 2K Server và 2K Advanced Server : Có thể install vài OS vào trong 1 HD

    3. Windows XP Home Edition, XP Pro, Windows 2003 Server, Windows Vista : Có thể install vài OS vào trong 1 HD


Theo thứ tự install Windows từ nhóm 1 tới nhóm 3 như trên và Windows nhóm 1 nên install vào partition thứ nhất thì sẽ không gặp rắc rối về sau ... Nếu install Windows nhóm 1 vào partition 2 (D: drive), một khi mà máy pc gắn thêm 1 HD nữa thì sẽ không boot vào nhóm 1 được vì D: drive bầy giờ là partition 1 của HD 2 còn partition 2 của drive 1 bầy giờ là E:. Windows nhóm 2 trở lên không đổi drive letter, chỉ cộng thêm vào . Thí dụ như HD1 có 4 partition và 2 CD-ROM thì drive letter là C:, D:, E:, F: và G: (CD-ROM1), H: (CD-ROM2). Khi gắn thêm HD2 với 3 partition thì drive letter của HD2 sẽ là I:, J:, và K:

Nếu bạn xài dual-boot system và đã install xong Windows thuộc nhóm 3 (XP hay Vista), Windows 2K thuộc nhóm 2 bị hư và quý vị muốn install lại Windows, thì trước hết phải copy 2 files NTDETECT.COM và NTLFR từ C:\ (bao giờ cũng là C:\) vào floppy disk hay vào một nơi an toàn . Install lại Windows thuộc nhóm 2, copy 2 files nầy vào lại C:\ thì sẽ boot vào được Windows thuộc nhóm 3.

Nếu Windows thuộc nhóm 1 bị hư và bạn phải install lại Windows thuộc nhóm 1 thì sau đó bạn phải install lại Windows thuộc nhóm 2 và Windows thuộc nhóm 3 vì sau khi install lại Windows thuộc nhóm 1, Windows thuộc nhóm 1 đã sửa cái Master Boot Record (MBR) để boot bằng IO.SYS .

Lưu ý: Windows thuộc nhóm 1 chỉ làm việc được với partition format bằng FAT32 thì mỗi file không thể lớn 4 Gb (movies file lớn hơn 4 Gb là thường), và không nhìn thấy partition format bằng NTFS.

21. Mobile racks

Nếu quý vị cần thay đổi HD để bảo mật - thí dụ như xài 1 HD nhỏ để cho tiện việc download và an toàn khi vào NET và cái HD chính không vào NET thì quý vị có thể xài mobile rack để thay đổi HD được dể dàng ...

Hiện giờ trên thị trường có 2 loại mobile rack, loại cho 3.5" IDE hard drive và loại cho SATA hard drive. Cả hai loại mobile rack đều có kích thước cở như CD-ROM drive. Tác giả không nêu tên công ty hay nhản hiệu nào cả ... Mobile rack chỉ xài được cho desktop mà thôi và pc case phải có ít nhất còn 1 chổ (slot) trống.

Mobile rack loại nào cũng gồm có 2 phần: một cái frame để gắn vào máy pc slot 5.25", và một cái tray để gắn cái HD. Dây power và dây IDE hay dây SATA gắn vào cái frame. Cái tray có dây power và dây IDE hay SATA để gắn HD vào, cái tray biến đổi power và IDE pins hay SATA pin vào 1 cái quick connector để gắn cái tray vào cái frame ... Đương nhiên trong cái frame có 1 tới 3 cái fans nhỏ để giải nhiệt và nút để turn ON hay OFF hard drive bằng cái khoá. Mobile rack giá từ $10 cho loại rẻ tiền tới $50-60 cho loại mắc tiền làm bằng nhôm và có features như hot-swap (gở HD ra không cần phải exit Windows - chỉ hot-swap được HD thứ 2 mà thôi - không thể hot-swap cái HD đang run Windows OS).

Khi mua mobile rack cũng nên coi loại đó support tốc độ tối đa là bao nhiêu ? 133 Mb/s cho IDE hay 150 Mb/s cho SATA, và coi mobile rack đó support HD cở tối đa là bao nhiêu ? có support cái cở HD capacity bạn đang xài ? Muốn tìm mua mobile rack cho IDE drive thì đánh vào Google chữ mobile rack, còn muốn tìm mobile rack cho SATA thì đánh vào chữ SATA mobile rack thì sẽ search được các tiệm bán mobile rack.

Install Windows OS vào HD gắn trong mobile rack thì cũng như install vào HD gắn bên trong máy pc ...
 

22. DSL

DSL là chữ viết tắt của Digital Subscriber Line. Tuy là 1 chữ DSL nhưng khác nhau về tốc độ download và upload. Tốc độ DSL thường tính theo Kbps = Kilobits/sec, Mbps = Megabits/sec, hay Gbps = Gigabits/sec . Vì 1 byte có 8 bits nên muốn tính đúng tốc độ phải chia số tốc độ cho 8. DSL xử dụng cho cá nhân ở nhà thì rẻ tiền hơn là loại DSL cho business.

Home use:

DSL xử dụng cho cá nhân có thể chia ra làm 4 hạng - giá tiền đây chỉ tham khảo và áp dụng cho các tiểu bang miền đông nam Hoa Kỳ và giá có thể thấp hơn
 


Như quý vị thấy thì tốc độ download đó là tốc độ tối đa ... nhưng thực tế thì tốc độ download sẽ chậm hơn vì còn tùy thuộc cái server cho download có giới hạn tốc độ download hay server ở xa chổ quý vị cư ngụ ... Đây là 1 thí dụ:
 


Tốc độ upload là tốc độ quý vị upload file lên MegaUpload, RapidShare, YouSendIt v.v... hay trong trường hợp cời lừa eMule, BitTorrent, BearShare v.v... quý vị upload file vào máy pc người khác (hay pc người khác đang download từ máy pc của bạn). Vì vậy nếu cỡi lừa hay xài BitTorrent thì giới hạn upload - thí dụ DSL có upload tối đa 48 Kb/s thì giới hạn chừng 30 Kb/s - thì quý vị còn có thể xài đường dây DSL để vào surfing ... còn cho upload tối đa 48 Kb/s thì máy pc của quý vị không vào Net được - bandwidth xài hết ...

Khi xài DSL để download mà quý vị thấy chậm thì phải tự hỏi đường dây DSL của quý vị có tốc độ cao hay thấp - không phải DSL nào cũng giống nhau ...

Business:

Đường dây DSL cho business thì rất mắc tiền. Hầu hết các công sở, công ty xài đường dây T1 (còn gọi là DS1). Đường dây DSL xài cho business hiện giờ là fiber optic. T1 có thể xài cho công ty với 100 users. Vì đường dây T1 cở $500/tháng ... nên ít có công ty nào xài T2 hay T3 - T3 có thể xài cho công ty như Microsoft - T3 giá chừng $5000-10000/tháng ... Dưới đây là tốc độ các đường dây DSL:

T1 (DS1) - 1.544 Mbps - fiber optic - $500-700/month
T2 (DS2) - 6.312 Mbps
T3 (DS3) - 45 Mbps
T4 (DS4) - 274.176 Mbps
OC1 - 51.84 Mbps - OC = Optical Carrier (Fiber Optic)
OC3 - 155.52 Mbps
OC12 - 622.08 Mbps
OC24 - 1.244 Gbps
OC48 - 2.488 Gbps
OC192 - 10 Gbps
OC256 - 12.271 Gbps
OC768 - 40 Gbps

Europe (ITU)
E1 - 2.048 Mbps
E2 - 8.448 Mbps
E3 - 34.368 Mbps
E4 - 139.264 Mbps
E5 - 565.148 Mpbs

23. RAID là gì ?

Năm 1988, David A. Patterson, Garth A. Gibson và Randy H. Katz viết một luận đề về A Case for Redundant Arrays of Inexpensive Disks (RAID) định nghĩa 5 trường hợp RAID từ cấp 1 tới cấp 5. Thời đó cái HD của IBM có đường kính 11 inch và giá là $18/megabyte, cái HD đó chỉ có 7.5 Gb giá hơn US$150,000. Sau nầy chữ RAID định nghĩa lại là Redundant Array of Independent Disks . Bài viết nguyên tác của Patterson và bạn hữu quý vị có thể download về đọc và tham khảo: http://www.cs.cmu.edu/~garth/RAIDpaper/Patterson88.pdf

Các công ty xài RAID không phải để bảo vệ data vì data đều backup hàng ngày ... Xài RAID để tăng tốc làm việc của HD hay ít mất thì giờ khi một HD trong hệ thống HD bị hư thì hệ thống vẫn làm việc được (tuy hơi chậm - chờ tới khi cái HD bị hư thay thế cái khác thì nguyên hệ thông RAID sẽ tự tạo lại data ...

Như đã giới thiệu ở trên trong bài luận của Patteroson chỉ có 5 trường hợp RAID từ 1 tới 5, nhiều công ty đã dựa vào đó mà tăng lên cấp 0, 6, 50 (5+0), 0+1, và 1+0 v.v...

Raid có 2 loại hardware và software . Hardware raid cần phải xài tới 1 cái Raid controller - nhiều motherboard hiện đại có loại cũng có Raid nhưng không hay bằng 1 cái Raid controller riêng rẻ . Software raid chỉ có Linux có mà thôi các OS khác như Windows, Solaris không support software raid. HD xài cho Raid thường là SCSI, IDE hay SATA raid cũng có nhưng không được hay bằng SCSI HD.

0. Raid 0 gọi là tổng hợp (stripe) - trong hệ thống nầy tổng hợp nhiều HD lại thành 1 cái HD. Thí dụ quý vị nhập 4 cái HD 100 Gb lại thành 1 cái HD 400 Gb thì hệ thống tổng hợp làm việc nhanh hơn là 1 cái HD 400 Gb. Thí dụ khi write 8 blocks data thì Raid 0 sẽ write 4 blocks vào 4 HD cùng 1 lúc như block A vào HD1, B vào HD2, ... D vào HD4, rồi tiếp tục với 4 blocks kế tiếp - trong khi đó 1 HD 400 Gb thì phải write 8 blocks theo thứ tự liên tiếp từ 1 tới 10 nên chậm hơn. Raid 0 cần tối thiểu 2 HD. Nếu 1 HD trong hệ thống Raid 0 bị hư thì tất cả data đều bị mất . Xài Raid 0 là để làm việc nhanh mà thôi.




1. Raid 1 gọi là Mirror & duplexing - tối thiểu 2 HD, khi write data vào HD1 thì cùng data write vào HD2 ... Vì hệ thống Raid 1 phải write 2 lần nên làm việc chậm lại - Nếu HD1 bị hư thì còn cái HD2 (mirror).




2. Raid 2 là Hamming Code ECC - chỉ có trên lý thuyết không áp dụng được vì khó thực hành ...




3. Raid 3 là Parallel Transfer with Parity - Mấy nhà sản xuất raid controller không làm cái controller loại raid 3 - quý vị muốn xài phải mua nguyên 1 hệ thống raid 3 gồm có raid controller và HDs như trong hình dưới đây (JetStor SATA 416S, JetStor SATA 412S, JetStor SATA 416F) - Raid 3 ít thông dụng






4. Raid 4 là Independent Data disks with Shared Parity Disk - muốn xài Raid 4 thì phải có tối thiểu 3 HD. Không thông dụng




5. Raid 5 là Independent Data Disk with Distributed Parity Blocks - tối thiểu 3 HDs nhưng tốt là 5 HDs tối đa là 7 HDs. Capacity của hệt thống raid 5 là số capacity củ aHD nhỏ nhất nhân với tổng số HD trừ 1. Thí dụ 5 cái HD 100 Gb thì capacity của raid 5 là 100*(5-1) = 400 Gb. Một HD trong Raid 5 bị hư chỉ thay cái HD mới vào thì raid 5 sẽ tự động re-built lại data căn cứ vào cái parity blocks (hay còn gọi là error coding). Nếu 2 HD trong raid 5 bị hư cùng lúc thì tất cả data đều mất. Raid 5 rất thông dụng




6. Raid 6 là Independent Data Disk with 2 Independent Distributed Parity Schemes - tối thiểu 4 HDs. Raid 6 cũng giống như Raid 5 nhưng trong hệ thống raid 6 có tới 2 cái parity blocks nên trong raid 6 nếu 2 cái HD bị hư cùng lúc thì raid 6 có thể tự tạo data lại - 3 HD bị hư thì cũng mất hết data . Muốn xài raid 6 phải mua nguyên 1 hệ thống - raid 6 và HDs bán sẳn




7. Raid 50 là Raid 5 + Raid 0 - tối thiểu 6 HDs - loại nầy bán sẳn như JetStor SATA 416S, JetStor SATA 412S, JetStor SATA 416F



Từ đây có 2 thứ hay bị hiểu nhầm lẩn ... Raid X+Y thì không giống như Raid Y+X

Nhiều nhà làm raid controller có option là raid 0+1 nhưng nếu viết cho gọn lại là raid 01 thì sợ người ta hiểu lầm là raid 1 (vì số 01 cùng như số 1) nên tự đặt tên lại là raid 10.
Nhiều nhà làm raid controller có option là raid 1+0 cũng muốn viết gọn lại là raid 10 - nhưng raid 0+1 và raid 1+0 là hai thứ tuy cách làm việc giống nhau nhưng độ bền rất là khác nhau .
Vì vậy nhiều khi raid 10 không biết là muốn nói tới raid 0+1 hay raid 1+0


8 Raid 0+1 thường gọi là A Mirror of Stripes - một nhánh tổng hợp nhiều HD rồi xài 1 hệ thống tổng hợp HD thứ 2 để làm mirror hệ thống tổng hợp thứ nhất - cần tối thiểu 4 HD như trong hình dưới đây:




9. Raid 1+0 (raid 10) = Raid 1 + Raid 0 - còn gọi là A Stripe of Mirrors - xài nhiều HDs để làm mirror rồi nhiều hệ thống mirror tổng hợp lại thành một hệ thống (strip).




Đây là reliability giữa raid 0+1 và raid 1+0 - trong thí dụ nầy xài 10 HDs

- Trong raid 0+1 - tổng hợp HD1, HD2, HD3, HD4, HD5 thành 1 nhánh (stripe) - tạm gọi là nhánh A. Xài HD6, HD7, HD8, HD9, HD10 làm mirror nhánh A và gọi nhánh thứ hai nầy là nhánh B (mirror) - vì vậy mà gọi là mirror of stripes. Nếu HD2 trong nhánh A bị hư, thì tất cả HD trong nhánh A (raid 0) bị hư. Raid 0+1 vẫn tiếp tục làm việc vì còn nhánh B. Nếu trong khi chờ đợi để thay thế HD2 trong nhánh A mà HD9 trong nhánh B bị hư thì cả hai nhánh A và B đều bị hư (hay hệt thống raid 0+1 bị hư hoàn toàn)

- Trong Raid 1+0 thì xài HD2 làm mirror cho HD1 gọi là nhánh A, HD4 làm mirror cho HD3 gọi là nhánh B, ... tương tự HD10 làm mirror cho HD9 gọi là nhánh E - có 5 nhánh raid 1 (mirror). Tổng hợp 5 nhánh A, B, C, D, E lại thành 1 hệ thống raid 0 nên gọi là a stripe of mirrors. Nếu HD2 bị hư thì chỉ có nhánh A bị ảnh hưởng - nhưng vẫn còn HD1 nên nhánh A vẫn còn tốt nên hệ thống raid 1+0 vẫn làm việc bình thường . Nếu trong thời gian chờ thay thế HD2 mà HD9 bị hư thì nhánh E vẫn còn HD10 nên hệ thống raid 1+0 vẫn làm việc bình thường ... Chỉ có khi nào mà cả hai HD trong cùng 1 nhánh bị hư thì cả hệ thống raid 1+0 mới bị hư - vì vậy hệ thống raid 1+0 (hay raid 10) làm việc hay hơn là raid 0+1

Trở về trường hợp raid 0+1, nếu cái raid controller được program smart (giả sử có khối óc con người) ... thì nếu HD2 bị hư thì controller bỏ HD2 qua một bên - chỉ tổng hợp 4 HD là HD1, HD3, HD4 và HD5 thì nhánh A vẫn làm việc bình thường ... Nếu HD9 bị hư thì raid controller đáng lẻ phải xài HD4 vì HD4 chứa cùng data ... Nếu cái raid controller smart thì raid 0+1 cũng làm việc bền như raid 1+0 ... nhưng mà raid controller thì lại không được smart như con người ...


10. Raid 7 - Nhản hiệu cầu chứng của Storage Computer Corporation thêm phần caching cho raid 3 và raid 4


11. Raid S - hệ thống raid của EMC Corporation


Tóm lại chỉ có Raid 0, Raid 1, Raid 5, Raid 50, Raid 0+1, và Raid 10 (raid 1+0) là thông dụng ...

24. Làm sao mà raid 5 có thể re-build được data ?

Khi 1 HD trong hệ thống raid 5 bị hư thì chỉ cần thay cái HD bị hư bằng cái HD trống (đã format) vào trong raid 5 thì hệ thống raid 5 sẽ tự re-build lại data chứa trong HD bị hư ... làm sao mà làm được vậy ?

Raid 5 re-build lại data được nhờ cái parity block hay error codẹ Raid 5 được program riêng nhưng cách nầy để giải thích đơn giản như sau:

Thí dụ trong hệ thóng raid 5 xài 5 cái HD thì mỗi khi write 4 blocks data thì raid 5 làm 1 cái parity block với 2 định luật như sau:

1. Nếu tổng số bits nhiều nhất là số lẻ thì đáp số là số 1
2. Nếu tổng số bits nhiều nhất là số chẳn thì đáp số là số 0

Thí dụ data chứa trong mỗi HD (bit level) là 1 0 1 1 thì tổng cộng bit nhiều nhất là 3 - số lẻ - thì theo định luật 1 thì cái parity phải viết vào HD5 là 1 như vậy 5 HDs chứa data như sau:
1 0 1 1 1

- Giả sử HD1 bị hư thì khi đọc data từ HD2 tới HD5 sẽ là (dấu - là HD bị hư) - 0 1 1 1 thì tổng số bit nhiều nhất là số lẻ (3) thì HD1 phải chứa số 1 (định luật 1).
- Giả sử HD2 bị hư thì khi đọc data từ 4 HD còn lại là 1 - 1 1 1 thì tổng số bit nhiều nhất là số chẳn (4) nên theo định luật 2 thì HD2 phải chứa số 0
- Giả sử HD4 bị hư thì khi đọc lại data là 1 0 1 - 1 thì tổng số bit là số lẻ thì HD4 phải chứa số 1

Như vậy nếu bất cứ 1 HD nào trong hệ thống raid 5 bị hư thì raid 5 có thể re-build lại data dể dàng ...

25. Hard drive bị teo sau khi format ?

Bất cứ hard drive nào cở bao nhiêu cũng đều bị giảm số lượng lưu trử ... thí dụ HD 80 Gb thì sau khi format chỉ còn lại chừng 74.5 Gb, còn HD 160 GB sau khi format chỉ còn lại 149 Gb ... HD bị teo nên mất đi 6.9% số lượng lưu trử ?

Có 2 lý do:

1. Mấy nhà sản xuất hard drive định nghĩa 1 Kb = 1,000 bytes, và 1 Mb = 1,000 Kb - nên 1 Mb = 1,000,000 bytes (tính theo thập phân) ... trong khi đó Windows và computer căn cứ vào cơ số 2 (binary) nên định nghĩa 1 Kb = 1,024 bytes và 1 Mb = 1,024 Kb, vì vậy 1 Mb = 1,048,576 bytes. Muốn tính cở HD thì lấy cở HD chia cho số 1.048576 (số lượng lưu trử giảm đi 4.86% chỉ vì cách định nghĩa số lượng khác nhau).

HD 80 Gb = 80/1.048576 = 76.2 Gb, HD 160 Gb thì capacity = 160/1.048576 = 152.58 Gb.

2. Số lượng trên chỉ tính đúng nếu chưa xài gì cả - Windows cần làm cái bảng mục lục để ghi files sẽ giữ ở đâu: track nào, sector nào trên HD và file đó tên gì, cở file bao nhiêu v.v... nên xài cái FAT32 table hay NTFS - không phải một bản copy mà xài tới 2 bản copy - phòng hờ 1 bản bị hư thì còn bản thứ hai (ngay cả xài hai bản copy, HD vẫn bị hư như thường) nên xài đi một số lượng HD, HD càng lớn thì cái bản FAT32 hay NTFS càng lớn ... nên HD 80 Gb sau khi format còn lại 74.5 Gb và HD 160 Gb còn chừng 149 Gb.

Tính đơn giản là lấy cở HD chia cho 1.07 sẽ được số cở HD còn lại sau khi format ... (hơi nhỏ hơn số trong Windows display).
 

26. Đi thỉnh chân kinh ...

Chân kinh hạng nặng hay hạng nhẹ hể mới ra lò thì còn dể kiếm ... loại chân kinh cổ lổ sĩ thì càng khó kiếm vì bị thất truyền - nhiều chổ không còn chứa ... Muốn thỉnh chân kinh nào cũng phải kiên nhẩn đừng bao giờ cần gấp ... nếu cần gấp có ngay thì vào tiệm mua ...

Chân kinh nói chung có 3 nơi: webserver hay ftp, các nơi upload như RapidShare, MegaUpload ... và san sẻ file qua nhiều máy pc gọi là P2P (Peer-to-peer).

1. Web Server, Ftp Server - công cộng hay tư nhân - nhiều web server không chứa chân kinh hạng nặng hơn 50 Mb vì hao bandwidth - nhiều server chỉ có giới hạn số bandwidth - thí dụ 6 Gb/tháng mà chứa chân kinh hạng nặng thì chỉ trong vòng 1 ngày có nhiều người vào download thì 6 Gb/tháng sẽ hết thì phải đóng cửa chùa - chờ tới tháng tới mới mở lại hay phải trả thêm tiền ... Nhiều nơi mở ra cũng để nhận tiền quảng cáo nên chứa thêm ma nữ . Nhiều chùa Tàu cũng đúng cửa vì thiếu tiền nhang khói - chân kinh hạng nặng từ 100 Mb trở lên các chùa Tàu không chứa nữa . Muốn download từ web server, ftp thì phải search từ Google - đánh cái tên chân kinh kèm thêm chữ download bằng tiếng Tàu như Encore DVD 2.0 下载, hay muốn thêm chữ tiếng Anh (không muốn download bản tiếng Tàu) thì đánh thêm chữ Ăng-Lê như Encore DVD 2.0 下载英文 ... Từ đây vào từng trang mà tìm ... Đưo8ng nhiên con đường đi thỉnh phải kiên nhẩn mới tìm ra ngọc quý - còn mấy thứ junkware thì nhan nhản trên thế ... gian đầy gian xảo ...

2. RapidShare, MegaUpload, Uploading ... Các site nầy mở ra để kiếm tiền người xử dụng hàng tháng hay hàng năm. Free account cũng download được nhưng bị giới hạn ... Chân kinh cũng khó tìm từ RapidShare hay MegaUpload - chỉ có những người nào upload xong phổ biến download links vào các trang forum khác thì mới biết links - Vào Google search tên chân kinh với chữ rapidshare cũng có thể tìm link download ... nhưng nhiều khi download về cũng không có chìa khoá để mở thì cũng không xài được. Hầu hết chân kinh từ RapidShare hay MegaUpload đều phải có chìa khoá vì người upload không muốn lọt vào tay gian xảo hay giới chức thẩm quyền - không mở được thì không biết cái gì ... Đôi khi tên file không ăn nhậu gì tới tên chân kinh.

3. File sharing P2P - Đây là cách san sẻ files từ nhiều máy pc - khác với download từ web server, ftp hay RapidShare là khi muốn download file thì phải làm công quả upload - Cách chia file là chỉ có 1 người làm tùng (seeds) có đủ một bộ chân kinh - gôm có nhiều phần nhỏ - chia cho những người nào muốn download - gọi là leechers, những leechers sau khi nhận được từng phần nhỏ xong thì chia sẻ với nhau (upload cho người khác). Có rất nhiều software dùng để chia sẻ file gọi chung là Peer-to-Peer client như BitLord, eMule, BearShare, LimeWire v.v...

 

Những software P2P khác như BearShare, LimeWire v.v... đều làm việc như BitTorrent hay eMule - nhiều P2P chỉ để download nhạc, film ... eMule thì download được nhều chân kinh hơn là BitTorrent ...

Download bằng P2P thì cũng an toàn như download từ các nơi khác ... nhiều người sợ máy bị spyware xâm nhập thì đừng download ... Muốn ăn hột gà ... thì phải chui xuống gầm giường ... còn muốn ăn nguyên con gà ... thì chờ người ta đem gà ra cúng cô hồn tới mà giựt đại ...

 

27. Cách xài 1 hard drive để đi download chuyên nghiệp:

1. Hardware:
1.1 Hard drive cở 10 GB trở lên - hiện giờ rất khó kiếm HD 10-20 Gb, 40-80 Gb thì dể kiếm và rẻ tiền. 40 Gb HD có thể chứa chừng 30-40 CD ISO.
1.2 Mobile rack: 1 hay 2 cái tùy theo cách xài và túi tiền - mobile rack gía chừng $15-25 mỗi cái tùy theo loại nào - nếu HD là ATA 133 thì kiếm mua mobile rack xài cho ATA 133. Đương nhiên là xài 2 cái mobile racks thì tiện hơn là 1 cái. Nếu máy pc xài SATA hard drive thì phải mua cái mobile rack xài cho SATA drives.
1.3 DSL hay cable internet - đi download đương nhiên cần có đường dây download nhanh - nếu xài DUN thì khó mà download chân kinh hạng nặng được. Thông thường tốc độ download là tốc độ đường dây DSL/cable internet và web server - vì vậy máy pc có CPU làm việc chậm vẫn download được nhanh như máy CPU chạy nhanh.

Cũng nói thêm là có nhiều cái mid-tower case tuy có 4 cái 5.25" slots nhưng 2 cái dưới không xài được ... vì khi gắn CD-ROM hay mobile rack frame sẽ đụng vào MB, chỉ có mid-tower case với bề ngang lớn hơn 7.25" (1" dư bên trái và phải của 5.25" slot) thì xài được 2 cái slot dưới. Full-size tower có thể gắn 4 cái mobile racks (cho MB có 4 IDE channels - 8 devices).

2. Windows OS: Chọn windows OS nào cũng được: Win 98SE, 2K, XP, 2K3 - tránh không nên xài Win ME vì hay bị crash . Nên install Win2K hay XP vì không cần phải install drivers cho sound, video, modem, network card v.v... Nên Format hard drive bằng NTFS và chọn cluster size là 2 KB - giống như cluster size của CD - thì tổng số file size sẽ giống nhau. Filesize trong NTFS không bị giới hạn - trường hợp download nguyên cái movie file lớn hơn 4 Gb. Win2K Server thì stable hơn là XP Pro và xài ít resource hơn XP.

3. Sau khi install Windows OS xong thì install những software cần thiết cho việc download:
 

Tác giả không đề cập tới version vì các software thay đổi update nhiều lần trong năm và version mới hơn chưa chắc làm việc tốt hơn version cũ - xài version nào mà quý vị cảm thấy tốt.

4. Sau khi install tất cả software như phần 3 thì boot vào Windows và đo coi thời gian load Windows OS là bao nhiêu phút - thông thường với máy pc 1.0 Ghz, Win2K và những software đã installed chỉ mất khoảng trên dưới 1 phút mà thôi - tốc độ boot không lệ thuộc vào tốc độ CPU cho lắm mà là HD làm việc mau chậm - HD chậm thì boot lâu hơn là HD nhanh. Windows 98SE boot khoảng 35-60 giây, XP thì boot hơi lâu hơn 1 phút. Ghi tốc độ máy bạn load Windows OS là bao lâu - nếu về sau nầy mà thấy hơn 2 lần thời gian download là Windows OS bị vấn đề ...

5. Đo thời gian coi mở 1 trang web là bao lâu - khi IE mới load homepage khoảng 5-6 giây (vì phải load nhiều hình ảnh), load vài lần thì mở trang web home page chỉ mất cở 1.5-2 giây. Nếu về sau mà mở trang web home page mà mất hơn 5-10 giây là IE có vấn đề ...

6. Ghost hay không thì không cần thiết vì việc install Windows OS và tất cả software nhỏ nầy không hơn 30-45 phút. Nếu có 1 OS khác như Win2K hay XP thì boot vào OS nầy rồi copy hết nguyên partition của HD dành để đi download vào 1 chổ an toàn để phòng khi cần restore cũng được.

7. Sau khi download xong, UnRAR hay UnZip, burn vào CD xong thì có thể delete được file download. Nếu trong ISO file không có CD-KEYS hay Serial mà bạn có riêng số CD-KEYS hay Serial thì làm 1 cái file chứa Serial rồi thêm vào trong ISO file - xài UltraISO hay WinISO, sau đó burn thành CD thì trong CD sẽ chứa cái file với CD-KEYS hay Serial - đặt tên file bằng số CD-KEYS hay Serial thật sự lại càng hay.

Nên nhớ: Software download nếu giữ trong HD hay USB 2.0 External HD thì không được an toàn bằng burn vào CD-R hay DVD-R, DVD+R