Nguyễn Văn Lục:

Twenty years and twenty days miền Nam Việt Nam

(Phần V)

Cao Huy Thuần trong bài viết Từ Một Kỷ Niệm Xa đă nhắc đến một lời cảnh giác của một vị lănh đạo Phật Giáo: “Coi chừng, chúng ta sẽ không chết đói mà sẽ chết no”.

Cái chết no đó phải chăng là ba năm xáo trộn? Và một phần trách nhiệm là do tờ Lập Trường? Một tờ báo mà Cao Huy Thuần dành cho cái trách nhiệm ǵn vàng giữ ngọc cho lương tâm?

Nhưng chính ông Đỗ Mậu lại không nh́n ra được cái vai tṛ đạo đức của Niềm tin của tờ báo. Ông Đỗ Mậu đă nhận xét trong Hồi kư Hoành Linh Đỗ Mậu như sau:

Đỗ Mậu, Nguyễn Cao Kỳ ôm nhau (1992, Fresno, CA)
Nguồn: 65.45.193.26:8026
Tại Huế, nhóm Lê Khắc Quyến, Tôn Thất Hanh, Mai Văn Lễ, Cao Huy Thuần, Lê Tuyên, cha đẻ của hội đồng nhân dân cứu quốc sau này, cho xuất bản tờ báo Lập Trường làm cơ quan đấu tranh mà chiến thuật đầu tiên là đả kích nặng nề chính phủ Nguyễn Khánh với những luận điệu khích động và khuynh đảo ...Vụ Đại Việt nói trên là vụ báo Lập Trường ở miền Trung gây lúng túng cho chính phủ, gây hoang mang trong quần chúng …Tiếc thay những sai lầm lănh đạo của cấp lănh đạo Phật giáo và thái độ quá khích, manh động của Hội đồng nhân dân cứu quốc và sinh viên Huế đă làm cho Phật giáo thất bại trong giai đọan xáo trộn thứ nhứt, giai đọan từ khi Khánh chỉnh lư cho đến khi Thiệu Kỳ thành lập Ủy ban lănh đạo Quốc gia.” (59)

Nhận xét về ba năm xáo trộn, có lẽ ông Nguyễn Cao Kỳ đủ cái thẩm quyền tinh thần, bởi v́ ông là người trong cuộc?

Ông Nguyễn Cao Kỳ viết khá đầy đủ, nhất là câu chuyện mang TQLC dẹp những rối loạn tại Đà Nẵng và Huế, bởi v́ chính ông là tác nhân dự phần trong những năm xáo trộn ấy. Ông cho biết, chưa đầy 3 tháng sau của ngày 1-11-1963, nỗi vui mừng chưa đủ th́ vào tháng hai, tướng Khánh điện thoại mời tướng Kỳ (sau 63 vừa được thăng đại tá và bây giờ thăng chuẩn tướng), ra Đà Nẵng để nghe ông Khánh cho biết rằng ông Minh và ông Thơ đều ngả theo Trung Lập.

Lập trường của tướng Kỳ là không chống lại tướng Khánh, nhưng cũng không ủng hộ ông Minh.My view was that I should stay out of it .

Đây là lần thứ hai, ông tham dự vào những chính biến chính trị miền Nam: Lần thứ nhất, đảo chánh ông Diệm, sau đó là chỉnh lư các tướng Minh, Đôn, Đinh.

Và những lần sau nữa th́ không c̣n có tên nữa, bởi v́ không biết gọi bằng tên ǵ?

Và mỗi lần như thế, vai tṛ của các tướng lănh thêm quan trọng, thêm tầm vóc và đôi vai thêm các ngôi sao bạc.

Mỗi một chính biến chính trị có cơ hội thêm một lon.

Chưa bao giờ dưới 9 năm cầm quyền của ông Diệm, các vị tướng lănh lại có thể lên lon nhanh như thế. Lấy trường hợp Đại tá Nguyễn Văn Thiệu, tư lệnh sư đoàn 5, chỉ huy đánh chiếm Dinh Gia Long, sau này lên Trung Tướng hay đại tá Trần Thiêm Khiêm.

Ba năm xáo trộn đó khởi đầu bằng cuộc “chỉnh lư” của tướng Khánh. Xin tóm tắt đôi ḍng của nhận xét của tướng Nguyễn Chánh Thi: Đúng 3 giờ sáng, toán quân chiếm bộ Tổng Tham Mưu không gặp trở ngại nào. Vị chỉ huy trưởng dơ tay đầu hàng êm ái. Lẫn lộn trong những người bao quanh ông Khánh, tôi thấy có ông cố vấn quân đoàn và nhiều người ngọai quốc khác mặc thường phục. Những câu hỏi nhảy múa trong đầu tôi: Tại sao cố vấn Mỹ của quân đoàn lại có mặt … Hóa ra chuyện “cách mạng” chỉ là b́nh phong cho bàn tay lông lá ngoại quốc nhúng vào nội bộ Việt Nam? Tôi gọi điện thọai đến nhà ông tướng Khánh. Tin tức người của tôi cho biết ông Khánh vừa mới từ tiệm, nhảy đầm trở về nhà lúc một giờ đêm. Sau hồi chuông, tôi nghe tiếng một người đàn bà giọng Bắc trả lời với vẻ rất hách dịch: Ừ, ai đó? Gọi ǵ mà khuya khoắt thế? Tôi muốn nói chuyện với ông Tướng Khánh. Không được, ông đang ngủ say...

Đó là kết thúc vụ 31/1/1964. Đặc biệt trong dịp này, có bắt cả Thiếu tá Nhung, người được coi là đă giết ông Diệm và ông Nhu. Thiếu tá Nhung đă viết lời khai nhận có giết hai ông Diệm, Nhu. Và ở cuối tờ khai có ghi: Tôi chỉ v́ hăng say theo lệnh câp trên mà đă làm như thế ... Nội trong đêm, sau khi làm tờ khai, Thiếu tá Nhung trong pḥng tạm giam ở bộ Tổng tham mưu, đă lấy giây giầy của ḿnh thắt cổ tự tử chết.

Cuộc đảo chánh thành công. Đến sáng ra, tôi mới vỡ lẽ ra rằng, vai chánh của âm mưu này không phải Nguyễn Khánh, mà vai chánh là Trần Thiện Khiêm. Tư lệnh quân đoàn 3. Ông Khánh chỉ được đưa ra làm bung xung, và h́nh như ông Khánh cũng thích thú được như thế.” (60)

Sau biến cố Phật giáo 63, miền Nam rơi vào cảnh xáo trộn liên tiếp, một năm thay đổi ba lần chính phủ.

Nói chung, trong khoảng gần 20 tháng kể từ ngày 1/11/63, đă lần lượt kế tiếp nhau các chính phủ sau đây: Nguyễn Ngọc Thơ, Nguyễn Khánh, Trần Văn Hương, Nguyễn Xuân Oánh (5 ngày), Phan Huy Quát và Nguyễn Cao Kỳ.

Miền Nam đang tự xô nhau nhảy vào một tương lai vô định và bất trắc, không lối ra (un saut dans l‘inconnu, sans issue) mà những nhân tố tích cực là sự can thiệp của người Mỹ cộng thêm các tướng lănh, đảng phái, tôn giáo, sinh viên tả phái xía phần. Nhận định về t́nh trạng này, xin trích dẫn nhận xét của tướng Kỳ, một người trong cuộc.

The generals who deposed Diem were no better equipped to manage South Viet Nam’s affairs than there were those whom they replaced, so the coup that ended Diem’s corrupt and oligarchie regime brought neither peace nor prosperity.” Tạm dịch: Những tướng lănh lật đổ ông Diệm đă không được chuẩn bị đầy đủ để lănh đạo miền Nam, chẳng hơn ǵ những người họ đă thay thế. Do đó chuyện lật đổ chính quyền và độc tài của ông Diệm đă không đem lại được ḥa b́nh hay thịnh vượng.”

Quả thực, chế độ ông Diệm sụp đổ, tạo ra một khoảng trống chính tri. Đây là lần thứ hai có khoảng trống như thế. Trước khi ông Diệm về nước, khoảng trống ấy đă t́m ra giải pháp Ngô Đ́nh Diệm. Sau ông Diệm, miền Nam đă có lúc rơi vào t́nh trạng vô chánh phủ, có nguy cơ sụp đổ toàn miền Nam.

Các trí thức phần đông đă không đóng nổi vai tṛ của ḿnh: Hoặc họ đầu hàng, sợ hăi, tính toán hơn thiệt, chờ thời, đứng ngoài để trông chờ, hoặc chán nản thất vọng và nhất là cơ hội chủ nghĩa. Nguyễn Khánh đă có lần nói trí thức miền Nam toàn là thứ trí thức pḥng trà.

Điều này cũng không xa sự thật lắm.

Biến cố Phật giáo là cơ may duy nhất mà họ tưởng có được để làm cuộc cách mạng xă hội mà thật ra họ đă để vuột tay.

Cái sai lầm của cả Mỹ lẫn lănh đạo miền Nam là tin tưởng rằng chỉ có thể giải quyết cuộc chiến ấy bằng vơ lực, sức mạnh quân sự mà tỉ lệ là một đổi mười. Điều mà không bao ǵơ có thể có được.

Mỹ trông vào sức mạnh của khí giới tối tân. Quân đội và chính quyền Việt Nam trông chờ vào viện trợ.

Trong khi đó, miền Bắc kể từ khi Lê Duẩn thành công trong việc dẹp phe cánh Vơ Nguyên Giáp, nhân vật số hai sau Hồ Chí Minh ra khỏi sinh họat chính tri. 576 đại biểu đă chọn Lê Duẩn làm Tổng bí thư. Lê Duẩn, một thứ Staline hay Mao Trạch Đông của Việt Nam, thứ mà Bùi Tín trong Hoa Xuyên Tuyết cho rằng ở tù lâu năm là một thứ bằng cấp để được giữ quyền cao chức trọng. Lê Duẩn ngồi tù lâu hơn Vơ Nguyên Giáp. Với nghị quyết 15 mở đường cho đoàn tiếp vận vào miền Nam mang bí số 559 có mục đích “mở đường tiếp vận cho mặt trận phía Nam” và nhằm hai mục tiêu rơ rệt: Phía Bắc tiến hành cách mạng xă hội chủ nghĩa. Phía Nam nhằm giải phóng miền Nam.

Đỉnh điểm của 3 năm xáo trộn này là sau khi hai tướng Thiệu, Kỳ đi phó hội Honolulu về. Tướng Kỳ đă dành hẳn một chương để viết lại ba ngày phó hội với Tổng Thống Lyndon Johnson mà ông coi như một người bạn tri kỷ. Cái thành công nhằm hai điểm: tăng cường viện trợ quân sự và gởi quân chiến đấu Mỹ sang. Thứ hai mới là quan trọng, Tổng thống Mỹ ủng hộ chính quyền của hai ông Thiệu-Kỳ. Cuộc phó hội Honolulu bắt đầu vào 6/2/1966. Phía Hoa Kỳ, ngoài Tổng thống Johnson c̣n một lô các chức sắc hàng đầu như ngoại trưởng Dean Rusk, Robert McNamara, John McNaughton, Orville Freeman, John Gardner, Earle Wheeler, William Wesmoreland, Maxwell Taylor, Grant Sharp, đại sứ Cabot Lodge, Averell Harriman và Leonard Unge. Phía Việt Nam, ngoài hai ông Thiệu Kỳ có tướng Nguyễn Hữu Có, bộ trưởng bộ Quốc Pḥng, Tổng trưởng Trần Văn Đỗ, tướng Thắng và ông Bùi Diễm... Xin hăy đọc tóm lược phần bài viết của ông Bùi Diễm, một phụ tá của ông Kỳ:
 
    “Theo tôi, đây chỉ là một bữa tiệc mời đă dọn sẵn. Từ khách mời, menu ăn cái ǵ, ăn ở đâu, ăn xong làm ǵ, nhất nhất đều do chủ nhà tính toán đâu vào đó. Phi cơ chuyên chở do Tổng Thống Johnson dành riêng cho phái đoàn, chương tŕnh nghị sự, nói cái ǵ, nghe cái ǵ, chấp nhận cái ǵ đều sẵn sàng. Bản thông cáo chung giữa hai phái đoàn đă được sọan sẵn ngay buổi tối khi phái đoàn Việt Nam vừa đến Honululu.

    Ngoại Trưởng Trần Văn Đỗ ngồi cạnh tôi, nửa đùa, nửa thật nói: tụi ḿnh không khác ǵ đám người tư hon Liliput đang phiêu lưu trên vùng đất của người khổng lồ. Ông Johnson như người khổng lồ đứng giữa, vượt hẳn hai người đứng bên, cảnh tượng này khiến tôi liên tưởng đến sự chênh lệch giữa vai tṛ của hai nước trong chiến cuộc Việt Nam. Mỗi tiếng của ông đều được mọi người chú ư lắng nghe. Tổng thống Johnson hoàn toàn chế ngự buổi họp. Thực ra th́ họ không thể chờ đợi những kết quả tốt hơn. Họ được sự hậu thuẫn của Hoa Kỳ về mọi mặt. Khi Phó Tổng Thống Humphrey cùng đi chung chuyến bay từ Honolulu về Sàig̣n đă nói nhỏ: “Các anh làm ǵ mà lôi kéo được ông Johnson mạnh thế?”
    (61)
Kết quả cụ thể của hội nghị thượng Đỉnh Honolulu là số quân nhân Hoa Kỳ tại Việt Nam tăng vọt: Tăng lên 125 ngàn quân, rồi đến 197 ngàn quân. Và sau khi có hội nghị Manila th́ thêm quân đội các nước đồng minh, tăng vọt lên 3 trăm ngàn quân. Ở hội nghị Manila, đột ngột tổng Thống Johnson đ̣i sang thăm Việt Nam, nhưng chỉ đến Cam Ranh, sau khi đă đi thăm 6 nước có quân đội tham chiến ở Việt Nam. Điều đó làm mất mặt Việt Nam không ít. Đến thăm 6 nước bạn mà không chính thức ghé thăm Sàig̣n, chính phủ Việt Nam phải bẽ mặt, nhưng vẫn phải giữ thể diện nại cớ v́ lư do an ninh chăng? Càng chứng tỏ chính phủ miền Nam không bảo đảm an ninh cho một Tổng thống đang có 300.000 ngàn người lính Mỹ đang chiến đấu ở đây? Ngày đến Cam Ranh của ông Johnson là 26/10/1966 với lời hứa không để các anh và các chiến hữu của các anh và 17 triệu dân Việt Nam thất vọng. Dưới thời Thủ tướng Phan Huy Quát đúng là lúc người Mỹ đổ quân lên băi biển Đà Nẵng. Thủ Tướng Quát bị đặt vào trong một t́nh trạng khó xử, theo nghĩa ném lao th́ phải theo lao thôi. Trong hồi kư:Việt Nam, Một Trời Tâm Sự, tướng Nguyễn Chánh Thi đă dành hẳn ba chương nhan đề Quan thầy và bầy tôi, Biến động miền Trung Các vị quan ṭa trong đó kết án hai tướng Thiệu, Kỳ làm tay sai cho Mỹ, đồng thời biện hộ cho tính chính đáng của những rối loạn miền Trung.

Ngược lại tướng Kỳ cũng dành hẳn hai chương 10, 11Crisis và High Noon từ trang 183 đến 228 trongBuddha’s Child để nói về trường hợp tướng Thi và Thượng Tọa Thích Trí Quang. Theo tướng Kỳ, tướng Thi là loại người với nhiều mặc cảm, đă đưa đến những đối đầu, thách thức chính quyền trung ương và ngả theo hướng tranh đấu bài Mỹ của Thượng Tọa Thích Trí Quang.

Theo tướng Kỳ: “Thi was born intriguer. He played a serious role in bringing Khanh to power and then helped kick him out.” (62)

Theo CIA th́ tướng Thi là con người cực kỳ phức tạp. Sự thể đă đi đến chỗ cực đoan đối đầu, đi đến chỗ đốt phá thư viện Mỹ, lập các đoàn quân quyết tử do Nguyễn Đắc Xuân và Bửu Tôn cầm đầu. Đó là t́nh trạng sứ quân, vô pháp luật rồi. Sau khi đă thảo luận với đại sứ Cabot Loge nhiều lần, tướng Kỳ nhờ đại sứ Mỹ cho máy bay C130 do Trung tá Lưu Kim Cương chỉ huy để chở Thủy Quân Lục Chiến ra Đà nẵng dẹp loạn. “If I am weak they will succeed.” I said “But if I am strong, they will not. History will judge if I do well or not, but I am ready to make the supreme sacrifice.” As we parted, tears glistened in Lodge‘s eyes – and perhaps in mine as well. (63)

Tướng Thi đă kết luận về biến cố miền Trung: “Riêng dân tộc Việt Nam đă phải trả giá quá mắc rồi.”

Ông nói không sai. Miền Nam đă trả một giá quá mắc về biến động miền Trung v́ ḷng người chia rẽ, quân đội mất đoàn kết và suy yếu tinh thần.

Hăy đọc những lời b́nh luận của Lê Duẩn, dựa trên tài liệu của chính họ để thấy rơ hơn sự trà trộn, phá rối miền Nam của Cộng Sản: “Chiến tranh phát triển đến một mức nào đó th́ chính trị có thể trở thành nhân tố chính trị làm tan ră quân Ngụy. Thí dụ như khi đă đánh tan ba, bốn sư đoàn địch và tiến hành tổng khởi nghĩa, hoặc trước hay sau đó, ta có thể làm sâu sắc thêm t́nh trạng khủng hoảng của địch bằng cách thúc đẩy bọn cầm đầu ngụy quân, ngụy quyền ở một số địa phương miền Trung đ̣i ly khai chính quyền Sàig̣n. Nếu các điều kiện nói trên trở thành hiện thực, th́ t́nh h́nh có thể phát triển nhảy vọt “một ngày bằng 20 năm như Mác nói.” (64)

Miền Trung với tướng Thi và Thượng Tọa Thích Trí Quang trách nhiệm về những sự trà trộn, phá rối của Cộng sản trong suốt thời gian này. Không thể chối cái được đă có bàn tay Cộng Sản dính vô trong những rối loạn này.

Phần tướng Nguyễn Cao Kỳ viết: “Lodge’s intuition about communist influence was correct. After the fall of Viet Nam in 1975, documents surfaced that showed that 300 shaven-headed Vietcong agitators wearing monks’ robes had infiltrated the so called- Buddhist Struggle Movement…My government teetered on a dalicated balance. Clearly I had to take some decisive action, but to restore order too soon or too forcefully would create still more opportunities for Vietcong agents provocateurs for incidents, for bloodshed, and for the creation agents of martyrs.”

Và để thực hiện ư đồ xâm nhập phá rối, có khoảng 300 nhà sư giả đă xâm nhập vào hàng ngũ sư tăng Phật Giáo. Đúng bao nhiêu không rơ. Nhưng khẳng định là có.

Và trong cuộc phỏng vấn dành cho đài TF 1, vào ngày11/5/1978, Thượng Tọa Thích Minh Châu, viện trưởng đại học Vạn Hạnh, nhằm biện minh cho chế độ và giải thích tại sao số tăng ni giảm từ 30.000 xuống c̣n có 10.000, rải rác trong 4000 chùa của toàn miền Nam.

Một sự giảm sút đáng để suy nghĩ.

Thượng tọa cho rằng sự giảm sút đó cắt nghĩa được, v́ đó chỉ là thành phần thanh niên trốn lính, nay nước nhà độc lập th́ đương nhiên, họ quay trở về gia đ́nh. Một điều rất tự nhiên và b́nh thường.

Người ta có thể làm ngơ, hoặc không biết đến 20 ngàn nhà sư giả, đội lốt nhà sư chăng? Tôi không tin là như thế. Nhưng điều đó cũng chỉ ra rằng, tổ chức thu nạp tỏ ra lỏng lẻo và thiếu cảnh giác. Trong 20000 đó, có bao nhiêu người của Cộng sản trà trộn vào?

Ông Kỳ nghĩ đến hoàn cảnh của ông bây giờ đang phải đối phó với Phật giáo y hệt như trường hợp ông Diệm ba năm trước đây. Nhưng ông Diệm đă chết. Đến lượt ông th́ phải làm ǵ?

“Three years earlier, Diem had responded to a similar situation. His choices cost him his life and threw our country into a chaos from which we had begun to recover.” (65)

Ba năm trước đây, ông Diệm rơi vào một hoàn cảnh tương tự. Những chọn lựa của ông đă đưa đến cái chết của ông và đẩy đất nước chúng ta vào t́nh trạng hỗn độn mà nay chúng ta đă bắt đầu phục hồi lại được.

Sau khi giải giới được tướng Thi, một điều không mấy khó, tướng Nguyễn Cao Kỳ phải giải trừ một đối thủ từng được báo chí Mỹ gọi làNgười có thể làm rung chuyển nước Mỹ. Ngô Đ́nh Nhu dù khôn ngoan, đảm lược đă thất bại trước con người đó, thử xem Nguyễn Cao Kỳ làm được ǵ?

Theo nhận xét của tướng Kỳ th́ Thượng Tọa Trí Quang có cái nh́n coi thường tướng Kỳ, một chính trị tay mơ, một người thiếu khôn ngoan và hiểu biết.

Vậy mà trong thời gian chưa đầy một tháng, tướng Kỳ đă dọn dẹp sạch sẽ mọi xáo trộn ở miền Trung, phá tan mọi tổ chức chống đối và điều quan trọng hơn cả: Phá tan cái uy tín và hào quang của Phật giáo sau 1963 qua việc đưa Tượng Tọa Trí Quang đem giam lỏng ở dưỡng đường Duy Tân.

Sau vụ đánh chiếm Đà Nẵng và dẹp bàn thờ Phật ở Huế, Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ đă cho phi cơ chở Thượng Tọa Trí Quang về dưỡng đường Duy Tân của bác sĩ Tài để ông này trông nom sức khỏe cho Thượng Tọa Trí Quang. Khi được chuyên chở bằng phi cơ C-47, Thượng Tọa Trí Quang không bằng ḷng cho lắm v́ nghi ngại ông Kỳ sẽ ám toán bằng cách vứt xuống biển. Thượng Tọa Thích Trí Quang đă hỏi một nhân viên phi hành đoàn khi họ đưa cho ông một trái cam:Are you going to drop me into the sea? he quailed. No, said the crewman. Our orders are to bring you to Saigon. Tri Quang was not the only one anxious about his life. Before the flight, Westmoreland came to see me and asked: ”How are you going to treat Tri Quang? He feared that I would shoot him.

When Tri Quang landed at Tân Sơn Nhứt, he was driven to the clinic. Twenty four hours later, Saigon newspaper reported that he had begun a hunger strike to protest my actions in squashing his revolt. Day by day, the newspapers reported he continued his fast. When Lodge expressed concern, I said: “Mr. Ambassador, don’t worry. If Tri Quang was merely a monk, then may be he would fast until death. But he is a politician. Have you ever seen a politican die of hunger? Lodge laughed. “between us”, I continued, I will tell you that he doesn’t eat and he refuses intravenous nutrition, but don‘t worry... My prediction was confirmed. A week later Dr. Tai came to see me, very nervous, to report that his prize patient looked better.

He had all the fresh fruit juice and protein shakes that he could hold and Dr. Tai assured me that Tri Quang could live thirty years that way... I am glad that I didn’t have to shoot Tai. (66)

Tạm dịch: Khi ông Trí Quang đến phi trường Tân Sơn Nhất, ông liền được đưa xe về bệnh viện. 24 giờ sau, báo Sài G̣n loan tin ông ta bắt đầu tuyệt thực để phản đối những chiến dịch của tôi đă đè bẹp sự nổi dậy của ông ta. Mỗi ngày báo chí đều loan tin ông ta tiếp tục tuyệt thực. Khi Ông Lodge tỏ vẻ lo ngại, tôi bảo: “Thưa ngài Đại sứ, xin ngài đừng lo ngại. Nếu Trí Quang chỉ là một nhà sư, th́ có thể ông ta sẽ tuyệt thực đến chết. Nhưng ông ta là một nhà chính trị, ngài có bao giờ thấy một nhà chính trị chết v́ đói chưa?

Ông Lodge cười.

Tôi nói tiếp, “Giữa chúng ta, tôi cho Ngài biết rằng, ông ta không ăn và từ chối dinh dưỡng theo đường tĩnh mạch, nhưng Ngài đừng lo. Tiên đóan của tôi đă được xác nhận. Một tuần sau bác sĩ Tài đến gặp tôi, dáng điệu rất bối rối, báo cáo rẵng bệnh nhân đáng kính nể của ông ta đỡ hơn... ông ta đă có được tất cả thứ nước trái cây tươi và nước có chất bổ protein và bác sĩ Tài đă cam đoan với tôi là ông ta có thể sống 30 năm theo cách ấy.” Tôi mừng là đă không phải bắn chết Tài.

Về vấn đề tuyệt thực của Thượng Tọa Trí Quang, Thượng Tọa Tâm Châu có ghi lại như sau: “Thượng Tọa vẫn duy tŕ việc tuyệt thực (có uống nước thuốc dưỡng sức) cho đến khi chính phủ quân nhân y lời hứa hồi tháng 4/66, bầu cử Quốc Hội Lập hiến vào ngày 3/9/66.” (67)

 
Không ăn 100 ngày!
Nguồn: DCVOnline
Sau vụ tuyệt thực 100 ngày, thể theo lời của Đức Tăng Thống, Thượng Tọa Trí Quang trở về chùa Ấn Quang quy ẩn, đánh dấu sự chấm dứt một thời kỳ xáo trộn và mở đường cho chế độ Đệ Nhị Cộng Ḥa và cũng mở đường cho cuộc leo thang chiến tranh của người Mỹ với các nước đồng minh vào Việt Nam.

Cánh cửa sinh hoạt tranh đấu tôn giáo, chính trị kể từ đó đă khép lại sau lưng Thượng Tọa Trí Quang. Chấm dứt một thời kỳ mà cũng chấm dứt một khoảng đời sôi nổi, đấu tranh với hào khí để lại niềm hănh diện và tự hào cho cả một tập thể người. Nhưng phần cá nhân, tôi nghĩ rằng, Thượng Tọa không khỏi chua chát và thất vọng v́ lư tưởng theo đuổi có thể đă không có cơ thực hiện được.

Sự thành công của ông Kỳ về mặt tinh thần là không ai dám lên án đây là một cuộc đàn áp tôn giáo đẫm máu nhất với con số thương vong và bị thương hơn 300 người.

Nhưng cái thành công của ông Nguyễn Cao Kỳ là nhỏ. Cái thành công của Công Sản mới là lớn, bởi v́ nó dẫn đường đưa tới chỗ mất miền Nam vào tay Cộng Sản.

Như lời nhận định then chốt của Karnow:Cuộc vận động của Phật giáo kể như không bao giờ có cơ hội phục hoạt sau thất bại này. (Le mouvement Bouddhiste ne se remit jamais de cette défaite) (68)

Điều mà Ngô Đ́nh Nhu không làm được th́ Nguyễn Cao Kỳ làm được.

Nhưng công việc đó trước sau nói cho cùng đều là công trạng của Cabot Lodge. Như lời nhận định của Stanley Karnow:Sa chute êut été impossible sans la complicité des États-Unis. Ám chỉ cái chết của ông Diệm.Cũng theo Karnow, Thượng Tọa Trí Quang đă liên lạc bí mật với các viên chức hữu trách Hoa Kỳ và cảnh cáo họ như sau: “Les États-Unis doivent contraindre Diem à entreprendre des réformes ou se débarrasser de lui. Sinon, la situation dégénérera et c’est vous, honorables gentlemen, qui en pâtirez le plus. Vous êtes responsables des troubles actuels parce que vous soutenez Diem et son gouvernemrnt d’ignares” (69)

Trớ trêu lịch sử là Cabot Lodge đă một tay giúp Thượng Tọa Trí Quang xô nhào cái ghế Tổng Thống của ông Diệm. Nhưng lời yêu cầu Cabot Lodge lần thứ hai của Thượng Tọa Trí Quang để giúp lật ông Kỳ đă bị Cabot Lodge từ chối.

Dính dáng trực tiếp và thô bạo vào nội t́nh Việt Nam như thế đấy.

Ông Kỳ viết: “The naiveté of the Buddhist leaders was pathetic. As the the crisis deepened, Tri Quang went to see Henry Cabott Lodge, the American Ambassador, and told him he was determined to overthrow me. As Lodge recounted the incident to me, he asked Tri Quang: But just suppose you do overthrow Marshal Kỳ. who would you choose to replace him as prime minister? Tri Quang sat quietly for a moment, thinhkinhg hard. Then he made the astounding observation to Lodge, “We will be willing to put Marshal Ky back.” All that Tri Quang wanted was to prove that he was the power behind the throne.”(70)

Có thể tóm lược những xáo trộn miền Trung vào một số điểm như sau dựa theo tài liệuGiấc Mơ lănh tụ:

-Sự thành lập Hội đồng Nhân dân cứu quốc với một số giáo sư đại học Huế mà đằng sau là Thượng Tọa Trí Quang và các ông Vơ Đ́nh Cường vào năm 1964. Chữ Cứu Quốc âm hưởng đến phong trào Việt Minh quá nên sau đổi là Lực Lượng Tranh Thủ Cách Mạng.

- Hội đồng này dùng tờ báo Lập Trường làm cơ quan tranh đấu chủ trương nghị ḥa với phía bên kia và tiêu diệt dư đảng Cần Lao đồng thời chống sự có mặt của người Mỹ.

- Hội đồng này phủ nhận tam đầu chế Minh-Khánh-Khiêm. Hội đồng này thương thuyết tay đôi với chính phủ. Có nhiều nơi, như Lư Chánh Trung nhận xét trong 3 năm xáo trộn: người ta đă chứng kiến những bi hài kịch của những người dư đảng Cần Lao đến đầu thú nơi ông Tỉnh trưởng th́ được ông Tỉnh gởi qua Hội Đồng, đến Hội đồng th́ được Hội đồng trả về ông Tỉnh.

Thế th́ ai cầm quyền trên đất nước này?
 


Copyright © 2006 DCVOnline

 
Chú thích:

(59) Trích Nhật kư Hoàng Linh Đỗ Mậu, trang 676 nxb Công an nhân dân

(60) Trích Một trời tâm sự của Nguyễn Chánh Thi, trang 210-212

(61) Trích Gọng ḱm Lịch sử, Bùi Diễm, trang 261-271

(62) Trích trongTwenty years … của Nguyễn Cao Kỳ , trang 89

(63) Trích trongBuddha’s Child, Nguyễn Cao Kỳ, trang 207

(64) Trích trongThư vào Nam của Lê Duẩn, trang 68

(65) Trích Buddha 's Child , Nguyen Cao Ky, trang 202

(66) Trích Buddha’s Child, Nguyễn Cao Kỳ, trang 226- 227

(67) Trên thế giới cho thấy vụ tuyệt thực nổi tiếng nhất đă diễn ra tại Ái Nhĩ Lan đ̣i hỏi tự do với chính phủ Anh Quốc. Cả 10 người tuyệt thực cuối cùng đều chết vào mùa hè 1981. Người sống lâu nhất là Boherty 73 ngày. Người chịu đựng yếu nhất là Hursen 41 ngày .

Về phương diện y khoa, không ai có thể tuyệt thực mất đi 40% trọng lượng cơ thể. Người mập có thể sống lâu hơn người gầy .

Sự nhịn ăn trở thành nguy hiểm ngay ở ngày thứ ba đến ngày thứ năm, bởi v́ sau đó cơ thể phải lấy mỡ ra để cung cấp năng lượng. Khi mà nhịn ăn th́ gan sản sinh ra ketone, chất độc cho cơ thể và thải lọai ra nước tiểu. Chất Ketone trong cơ thể có thể bị oxưt hóa bởi óc. Nhưng nếu lượng Ketone nhiều, có thể gây ra chứng ketoacidosis, tiềm năng đưa tới t́nh trạng lethal thường thấy nơi người bị tiểu đường .

Cho dù thế nào cái giới hạn cho phép sống c̣n không thể quá 60 ngày.

Những người Ái Nhĩ Lan sở dĩ đạt đến 60 ngày là v́ họ đă cho thêm lượng muối vào nước uống. Nếu không có muối th́ chắc là đă không kéo dài được tuyệt thực như vậy .

Có trường hợp những người tù Cộng sản ở Thổ Nhĩ Kỳ đă kéo dài được đến 300 ngày với điều kiện dùng thêm muối, đường nguyên chất và cộng thêm chất bổ.

Đừng quên là Gandhi cũng đă tuyệt thực và đă không kéo dài được quá 21 ngày.

(68) Trích Le Viet Nam của Stanley Karnow, trang 271

(69) Trích Le Viet Nam của Stanley Karnow, trang 271

(70) Trích trong Twenty years… của Nguyễn Cao Kỳ