Thơ HÀN MẠC TỬ  (1912-1940)...

 

Hàn Mạc Tử, tên thật là Nguyễn Trọng Trí sinh ngày 22 tháng 9 năm 1912 tại Lệ Mỹ, phía Bắc của Huế, trong một gia đ́nh Công Giáo lâu đời. Cha ông làm sở thuế và sống ở trong một thành phố ven biển. Vào năm 1931 Hàn Mạc Tử  trao 3 bài thơ đầu tay của ông cho cụ Phan Sào Nam, một người trí thức có đầu óc cách mạng. Sau khi đọc mấy bài thơ này, cụ Phan đă cho xuất bản ngay.

 

Vào năm 1934 Hàn Mạc Tử vào Saigon để trở thành một kư giả văn học. Chừng một năm sau, ông bỏ lại mọi sự và trở về sống với gia đ́nh. Vào năm 1936 khi tuyển tập thơ đầu tiên của ông được xuất bản  th́ cũng xuất hiện những triệu chứng của bệnh cùi trên người ông. Chính người yêu của ông đă nhận ra triệu chứng của căn bệnh quái ác này, nên đă yêu cầu làm đám cưới sớm hơn. Đối với Hàn Mạc Tử, tất cả đều đổ vỡ! Căn bệnh mỗi ngày một trầm trọng  thêm. Sự thất vọng v́ bệnh tật đă làm nẩy sinh một công lực sáng tạo thơ văn vô cùng mănh liệt. Một  tuyển tập văn chương khác của Hàn Mạc Tử đă được tŕnh làng vào năm 1938.

 

Để sống riêng với thế giới của ḿnh, Hàn Mạc Tử đă ẩn náu trong một căn pḥng nhỏ ở ngoại thành, luôn cải trang trốn tránh sở vệ sinh của Pháp để khỏi phải vào nhà thương. Những câu kinh và Sách Thánh đă nuôi dưỡng sự mạc khải của Hàn Mạc Tử: Chính trong thời gian này, những vần thơ vĩ đại của Hàn Mạc Tử được chào đời. Cuối cùng, đầu năm 1940 Hàn Mạc Tử quyết định vào bệnh viện. Đến tháng 9 năm đó, nhà thơ họ Hàn được chuyển đến trại phong cùi Qui Hoà, nằm trên ngọn đồi phía Nam thành phố Qui Nhơn, ngay ven biển .

 

Hàn MạcTử đă nhẹ nhàng trút hơi thở cuối cùng trong tiếng cầu kinh của các nữ tu ḍng Phanxicô, là người mà ông đă tặng bài thơ cuối đời của ông bằng tiếng Pháp với những câu như:

 

Anges du Ciel,

 Anges de Dieu,

 Anges de Paix et de Gaîté,

Apportez-moi une couronne.

Je veux me baigner

dans l'Océan de Lumière et d'Amour divin .

 

Hàn Mạc Tử qua đời ngày 11 tháng 11 năm 1940 ở tuổi c̣n xanh, mới tṛn 28 tuổi. 

RIP

(MC sưu tầm)

Bạn có biết thôn Vỹ Dạ ở Huế không? Quê cha của tôi đấy. Tôi chưa bao giờ "về thăm thôn Vỹ", nên chẳng có ấn tượng ǵ về Vỹ Dạ cả. Nhưng qua một bài thơ chỉ dính có hai chữ "thôn Vỹ", tôi biết quê tôi rất đẹp. Đây bài... "Về thăm thôn Vỹ" (có nơi chép là "Về chơi thôn Vỹ," nghe có vẻ "ít thơ", nhưng có lẽ là đúng nguyên lời của tác giả) của Hàn Mặc Tử:

 

Sao anh không về thăm thôn Vỹ

Nh́n nắng hàng cao nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền.

Gió theo lối gió mây đường mây

Giọt nước buồn hiu hoa bắp lay

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay?

Mơ khách đường xa, khách đường xa

Áo em trắng quá nh́n không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết t́nh ai có đậm đà!

 

Ô, lại áo trắng nữa! Trắng sao mà đến nỗi nh́n không ra? Nh́n không ra cái ǵ? Không ra em? Không ra màu da cũng trắng quá? Hay nh́n không ra đâu là màu áo trắng với màu sương khói? Chắc là bóng em áo trắng ch́m trong màu sương khói bên kia bờ sông. Và dù vậy, vẫn nh́n ra em như thường. Nói chi mà lạ rứa! Nói là nh́n không ra, vậy sao biết người ta mặc áo trắng! Hay là đứng đầu ngơ ngóng cô nàng nữ sinh áo dài trắng đội nón bài thơ sáng đi qua, chiều đi lại? Cậu thi nhân này h́nh như rảnh rỗi ở không dữ há! Chờ ngóng người ta từ sáng đến chiều chẳng thấy mệt! Rơ ràng như vậy mà. Đầu bài th́ "nắng mới lên", giữa bài th́ đă "có chở trăng về kịp tối nay?" Vậy không phải là đứng trông từ sáng đến chiều tối sao? Đứng bờ sông này ngóng bờ sông kia, mong người ta về thăm thôn Vỹ của ḿnh. Mơ sao người đẹp một lúc nào đó sẽ đón thuyền sang bờ bên này để ḿnh được chiêm ngưỡng một lần cho thỏa dạ... (v́ chưa chắc thi nhân biết mặt người đẹp) mà lại nói một cách bóng bẩy tài t́nh đến nỗi chẳng ai trước mà cũng chẳng ai sau Hàn Mặc Tử có thể nói được hai câu diễn tả nỗi mong chờ tha thiết của chàng trai si t́nh một cách nên thơ như vầy:

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay?

 

Mà cũng chẳng ai tả cái màu trắng đẹp huyền ảo như màu trắng của Hàn Mặc Tử:

Áo em trắng quá nh́n không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh...

 

Màu áo trắng ch́m trong bóng sương mù buổi sớm. H́nh như màu trắng và màu trăng là nỗi ám ảnh, hay là  những dấu ấn trong cuộc đời, và trong thơ Hàn Mặc Tử. Mà cũng không riêng ǵ  Hàn Mặc Tử. Các thi nhân khác cũng thế. Họ thích màu trắng và màu trăng. 

Áo trắng của em nữ sinh. Áo trắng của em y tá và em bác sĩ. Màu trắng làm điên đảo bao nhà  thơ như thế mà khi rời trường lớp, rời nhà thương là em vội thay xiêm đổi áo, chọn màu xanh, màu lục, màu đỏ, màu vàng liền lập tức. Em sợ màu trắng trơn quá sẽ làm nhàm chán những đôi mắt t́nh si chăng? Không đâu. Không tin th́ cứ đọc lại bốn câu chót của Hàn Mặc Tử. Đọc rồi th́ vẫn cứ cần phải đọc lại:

Mơ khách đường xa, khách đường xa

Áo em trắng quá nh́n không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết t́nh ai có đậm đà!

 

Thủ bút HMT

 

Nếu một ngày nào trong tủ áo không c̣n áo màu để ra đường, em đừng ngần  ngại mặc áo màu trắng. Nếu không chàng trai nào thấy bắt mắt với màu trắng th́ cũng chả sao cả. Sẽ có những văn thi nhân nh́n ngắm em và đưa em vào trang huyền sử của thi ca diễm t́nh. Hăy đọc thêm một số bài thật hay của Hàn Mặc Tử:

 

Phan Thiết! Phan Thiết!

 

Nhớ khi xưa ta là chim phượng hoàng

Vỗ cánh bay chín tầng trời cao ngất...

Bay từ Đao Lị đến trời Đâu Suất

Và lùa theo không biết mấy là hương...

Lúc đằng vân gặp ánh sáng chặn đường

Chạm tiếng nhạc, va nhằm thơ thiên cổ...

Ta lôi đ́nh thấy trăng sao liền mổ:

Sao tan tành rơi xuống vũng chiêm bao

Trăng tan tành rơi xuống một cù lao

Hóa đài điện đă rất nên tráng lệ

Ở ngôi cao, ngước mắt ra ngoài bể

Phong lưu ghê, sang trọng chẳng vừa chi.

Ta mê man như tới chốn Phụng Tŕ

Ở măi đấy không về thiên cung nữa.

Nhưng phép lạ! Có một v́ tiên nữ

Hao hao như nường nguyệt cơi Đào Nguyên

Ta đắm mê trong ánh sáng trần duyên

Và van lạy xin cô nường kết ngăi;

Mỉa mai thay cho phượng hoàng si dại

Là ta đây đương ở kiếp muôn chim...

Trở lại Trời tu luyện với muôn đêm

Hớp tinh khí lâu năm thành chánh quả

Ta trở nên như ngọc đàng kim mă

Rất hào hoa rất phong vận: Người Thơ...

Ta là trai khí huyết ước ao mơ

Người thục nữ sanh giữa thời vô thượng,

Rồi ngây dại nhờ thất tinh chỉ hướng

Ta lang thang t́m tới chốn Lầu trang

Lầu Ông Hoàng, người thiên hạ đồn vang

Nơi đă khóc, đă yêu thương da diết.

 

Ôi trời ôi! là Phan Thiết! Phan Thiết!

Mà tang thương c̣n lại mảnh sao rơi

Ta đến nơi. Nường ấy vắng lâu rồi

Nghĩa là chết từ muôn trăng thế kỉ

Trăng vàng ngọc, trăng ân t́nh, chưa phỉ!

Ta nh́n trăng khôn xiết ngậm ngùi trăng

Ta văi tung thơ lên tận sông Hằng,

Thơ phép tắc bỗng kêu lên thống thiết

Hỡi Phan Thiết! Phan Thiết!

Mi là nơi ta chôn hận ngh́n thu,

Mi là nơi ta sầu muộn ngất ngư...


 

Ngủ với trăng

 

Ta không nhấp rượu

Mà ḷng ta say...

V́ ḷng nao nức muốn

Gh́ lấy đám mây bay...

Té ra ta vốn làm thi sĩ

Khát khao trăng gió mà không hay!

Ta đi bắt nắng ngừng, nắng reo, nắng cháy

Trên sóng cành, -- sóng áo cô ǵ má đỏ hây hây...

Ta ŕnh nghe niềm ư bâng khuâng trong gió lảng

Với là hơi thở nồng nàn của tuổi thơ ngây

Gió nâng khúc hát lên cao vút

Vần thơ uốn éo lách từng mây

Ta hiểu ta rồi, trong một phút

Lời t́nh chới với giữa sương bay.

 

Tiếng vàng rơi xuống giếng,

Trăng vàng ôm bờ ao...

Gió vàng đang xao xuyến

Áo vàng hỡi chị chưa chồng đă mặc đi đêm!

Theo tôi đến suối xa miền,

Cổi thơ, cổi mộng, cổi niềm yêu đương...

Mây trôi lơ lửng trên ḍng nước,

Đôi tay vốc uống quên lạnh lùng

Ngả nghiêng đồi cao bọc trăng ngủ,

Đây ḿnh lốm đốm những hào quang...

 

Tiêu sầu

 

Ô! Đêm nay trời trong như gương

Không làn mây vương, không hơi sương

Tơ trăng buông rèm trên muôn cành

Tơ trăng vàng rung như âm thanh.

 

Từ đâu tiêu sầu reo vi vu

Buồn như làn mây hiền mùa thu

Êm như ḍng tơ trên vai nường

Mong manh như là lời yêu đương.

 

Tiêu đưa tôi bay lên cung trăng

Tôi phiêu diêu cùng ngàn sao băng

A ha, ḷng tôi trăng là trăng!

A ha, trăng tràn đầy châu thân!

 

Cung thiềm đây rồi hương ngây ngây

Ô, bằng trân châu hay quỳnh dao?

Và mớm cho tôi bao t́nh say

Mà tôi mút bao ḍng ngọt ngào.

 

Nghê thường lên khơi nường Hằng ra

Hương trầm bâng khuâng quyện ḿnh hoa

Nhịp nhàng nường đi theo nhịp đàn

Âm thanh lên cao nhạc lừng ran.

 

Tôi lại gần bên: Ồ lạ thường!

Nường Trăng, ô, chính là Thương Thương!

Người tôi rung động như âm thanh

Môi không ngừng dưới đôi tay xinh.

 

Hoảng hốt, tôi ôm chầm lấy nường

Than ôi, nường đă biến ra sương

Tôi ôm chầm phải tiếng tiêu sầu

Vi vu reo buồn trong đêm thâu.

 

Trăng vàng trăng ngọc

 

Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng Trăng, Trăng!

Ai mua Trăng tôi bán trăng cho

Không bán đoàn viên, ước hẹn ḥ

Bao giờ đậu trạng vinh qui đă

Anh lại đây tôi thối chữ thơ.

Không, Không, Không! Tôi chẳng bán ḥn Trăng

Tôi giả đ̣ chơi anh tưởng rằng

Tôi nói thiệt, là anh dại quá!

Trăng Vàng Trăng Ngọc bán sao đang?

 

Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng Trăng, Trăng!

Trăng sáng trăng sáng khắp mọi nơi

Tôi đang cầu nguyện cho trăng tôi

Tôi lần cho trăng một tràng chuỗi,

Trăng mới là trăng của Rạng Ngời

Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng Trăng, Trăng!

 

Bẽn lẽn

 

Trăng nằm sóng soải trên cành liễu

Đợi gió đông về để lả lơi

Hoa lá ngây t́nh không muốn động

Ḷng em hồi hộp, chị Hằng ơi!

 

Trong khóm vi lau rào rạt măi

Tiếng ḷng ai nói? Sao im đi?

Ô ḱa, bóng nguyệt trần truồng tắm

Lộ cái khuôn vàng dưới đáy khe

 

Vô t́nh để gió hôn lên má

Bẽn lẽn làm sao, lúc nửa đêm

Em sợ lang quân em biết được

Nghi ngờ tới cái tiết trinh em.

 

 

Say trăng

 

Ta khạc hồn ra ngoài cửa miệng

Cho bay lên hí hửng với ngàn khơi

Ở trên kia, có một người

Ngồi bến sông Ngân giặt lụa chơi

Nước hóa thành trăng, trăng ra nước

Lụa là ướt đẫm cả trăng thơm!

Người trăng ăn vận toàn trăng cả

G̣ má riêng thôi lại đỏ hườm.

Ta hẵng đưa tay choàng trăng đă

Mơ trăng ta lượm tơ trăng rơi

Trăng vướng lên cành - lên mái tóc cô ơi

Hăy đứng yên tôi gỡ cho rồi cô đi!

Thong thả cô đi...

Trăng tan ra bọt lấy ǵ tôi thương?

Tối nay trăng ở khắp phương

Thảy đều nao nức khóc nường vu qui

Say! Say lảo đảo cả trời thơ

Gió rít tầng cao trăng ngă ngửa

Vỡ tan thành vũng đọng vàng khô

Ta nằm trong vũng trăng đêm ấy

Sáng dậy điên cuồng mửa máu ra.

 

 

Ghen

 

Ta ném ḿnh đi theo gió trắng

Ḷng ta tản khắp bốn phương trời

Cửu trùng là chốn xa xôi lạ

Chim én làm sao bay đến nơi?

 

Chiếc tàu chở cả một đêm trăng

Muôn ánh sao ngời chói thẳng băng

Muôn sợi hương trầm say bối rối

Muôn vàn thần thánh sống cao sang.

 

Giây phút, ôi chao! Nguồn cực lạc

T́nh tôi ghen hết thú vô biên

Ai cho châu báu, cho thinh sắc

Miệng lưỡi khô khan hết cả thèm.

 

 

Ḷng anh

 

Một lời hứa, anh chỉ mong có thế

Để cho ḷng tin tưởng ở ngày mai

Một lời hứa ban cho người góc bể

Là một nguồn sống măi, tiếc chi ai?

 

Anh chỉ thẹn không c̣n son trẻ nữa

Để cho t́nh âu yếm mặn nồng hơn

Và chỉ sợ đời em c̣n măng sữa

Một ngày kia trĩu nặng nuốt căm hờn.

 

Nhưng tội nghiệp, trên trời đôi nhạn lạc

Cứ yêu nhau đừng tưởng đến ngày mai.

Dẫu có lúc em mơ vui thú khác

Anh cũng mừng đă được yêu em rồi. 

 

 

Trút linh hồn

 

Máu đă khô rồi, thơ cũng khô

T́nh ta chết yểu tự bao giờ!

Từ nay trong gió - trong mây gió

Lời thảm thương rền khắp nẻo mơ.

 

Ta c̣n tŕu mến biết bao người

Vẻ đẹp xa hoa của một trời

Đầy lệ, đầy thương, đầy tuyệt vọng

Ôi! Giờ hấp hối sắp chia phôi!

 

Ta trút linh hồn giữa lúc đây

Gió sầu vô hạn nuối trong cây

- C̣n em, sao chẳng hay ǵ cả?

Xin để tang anh đến vạn ngày!

 

 

Siêu thoát

 

Mới hay cơi siêu h́nh cao tột bực

Giữa hư vô xây dựng bởi trăng sao.

Xa lắm rồi, xa lắm, hăi dường bao!

Ai tới đó chẳng mê man thần trí?

Ṭa châu báu kết bằng hương ḱ dị

Của t́nh yêu rung động lớp hào quang

Những cù lao trôi nổi xứ mênh mang

Sẽ qui tụ thâu về trong một mối,

Và tư tưởng không bao giờ chắp nối

Là v́ sao? V́ sợ kém thiêng liêng.

Trí vô cùng lan nghĩ rộng vô biên

Cắt nghĩa hết những anh hoa huyền bí.

Trời bát ngát không cần phô triết lí,

Thơ láng lai chấp chóa những hàng châu.

Ta hiểu chi trong áng gió nhiệm mầu

Những hạt lệ của trích tiên đầy đọa?

A ha ha! Say sưa chê chán đă

Ta là ta hay không phải là ta?

Có ǵ đâu cả thể với cao xa

Như cội rễ của trăm nguồn đạo hạnh

 

Hớp rượu mạnh, máu càng hăng sức mạnh

Ôi điên rồ! Khoái lạc đến ngất ngư

Thương là thương ḷng ḿnh giận chưa nư

Hồn vội thoát ra khỏi bờ trí tuệ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Thời Gian

C̣n đâu tráng lệ những thời xanh
Mùi vị thơm tho một ái t́nh .
Đố kiếm cho ra trong lớp bụi
Ít nhiều hơi hám của kiên trinh.

Đừng tưởng ngàn xưa c̣n phảng phất
Nơi làn gió nhẹ lúc ban đêm.
Hồn xưa tự ấy không về nữa:
Ở cơi hư vô dấu đă ch́m.

Chỉ có trăng sao là bất diệt,
Cái ǵ khác nữa thảy đi qua.
Tây Thi nàng hỡi bao nhiêu tuổi ?
Vẻ đẹp mê tơi vẫn nơn nà ?

Tôi lạy muôn v́ tinh tú nhé,
Xin đừng luân chuyển để thời gian
Chậm đi, cho kẻ tôi yêu dấu
Vẫn giữ mầu tươi một mỹ nhân...

 

 

Một Nửa Trăng

 

Hôm nay có một nửa trăng thôi,

Một nửa trăng ai cắn vỡ rồi

Ta nhớ ḿnh xa thương đứt ruột

Gió làm nên tổi buổi chia phôi !

 

 

T́nh Quê

 

Trước sân anh thơ thẩn,

Đăm đăm trông nhạn về;

Mây chiều c̣n phiêu bạt

Lang thang thên đồi quê;

Gió chiều quên ngừng lại;

Gịng nước luôn trôi đi...

Ngàn lau không tiếng nói

Ḷng anh đường đê mê.

Cách nhau ngàn vạn dặm

Nhớ chi đến trăng thề.

Dầu ai không mong đợi,

Dầu ai không lắng nghe.

Tiếng buồn trong sương đục,

Tiếng hờn trong luỹ tre.

Dưới trời thu man mác

Bàng bạc khắp sơn khê.

Dầu ai trên bờ liễu

Dầu ai dưới cành lê...

Với ngày xanh hờ hững

Cố Quên t́nh phu-thê,

Trong khi nh́n mây nước

Ḷng xuân cũng năo-nề...

 

 

Dalat Trăng Mờ

 

Đây phút thiêng liêng đă khởi đầu:

Trời mơ trong cảnh thực huyền mơ!

Trăng sao đắm đuối trong sương nhạt,

Như đón từ xa một ư thơ.

 

Ai hăy làm thinh chớ nói nhiều,

để nghe dưới đáy nước hồ reo;

Để nghe tơ liễu run trong gió,

Và để xem trời giải nghĩa yêu...

 

Hàng thông lấp loáng đứng trong im,

Cành lá in như đă lặng ch́m.

Hư thực làm sao phân biệt được!

Sông Ngân Hà nổi giữa màn đêm.

 

Cả trời say nhuộm một mầu trăng,

Và cả ḷng tôi chẳng nói rằng,

Không một tiếng ǵ nghe động chạm,

Dẫu là tiếng vỡ của sao băng...

 

 

 Huyền Ảo -

Hàn Mạc Tử

 

Mới lớn lên trăng đă thẹn tḥ
Thơm như t́nh ái của ni cô
Gió say lướt mướt trong màu sáng
Hoa với tôi đều cảm động sơ.
 

Đang khi màu nhiệm phủ ban đêm
Có thứ ǵ rơi giữa khoảng im.
-- Rơi từ thượng tầng không khí xuống --
Tiếng vang nhè nhẹ dội vào tim.
 

Tôi với hồn hoa vẫn nín thinh
Ngấm ngầm trao đổi những ân t́nh
Để thêm ấm áp nguồn tơ tưởng
Để bóng trời khuya bớt giật ḿnh.
 

Từ đầu canh một đến canh tư,
Tôi thấy trăng mơ biến hóa như
Hương khói ở đâu ngoài xứ mộng
Cứ là mỗi phút mỗi nên thơ.
 

Ánh trăng mỏng quá không che nổi
Những vẻ xanh xao của mặt hồ
Những nét buồn buồn tơ liễu rủ;
Những lời năn nỉ của hư vô.
 

Không gian dầy đặc toàn trăng cả:
Tôi cũng trăng mà nàng cũng trăng.
Mỗi ảnh mỗi h́nh thêm phiếu diễu
Nàng xa tôi quá ! nói nghe chăng?

 

 

AVE MARIA
 

Như sóng lộc triều nguyên:ơn phước cả,
Dâng cao dâng thần nhạc sáng hơn trăng.
Thơm tho bay cho đến cơi Thiên đàng.
Huyền diệu biến thành muôn kinh trọng thể.
Và Tổng lănh Thiên thần quỳ lạy MẸ,
Tung hô câu đường hạ ngớp châu sa,
Hương xông lên lời ca ngợi sum ḥa:
Trí miêu duệ của muôn v́ rất thánh.

MARIA! Linh hồn tôi ớn lạnh.

Run như run thần tử thấy long nhan,
Run như run hơi thở chạm tơ vàng,
Nhưng ḷng vẫn thấm nhuần ơn tríu mến.

Lạy Bà là Đấng tinh tuyền thanh vẹn,
Giàu nhân đức, giàu muôn hộc từ bi,
Cho tôi dâng lời cảm tạ pḥ nguy,
Cơn lâm lụy vừa trải qua dưới thế.
Tôi cảm động rưng rưng hai ḍng lệ:
Ḍng thao thao bất tuyệt của nguồn thơ.
Bút tôi reo như châu ngọc đền vua;
Trí tôi hớp bao nhiêu là khí vị...
Và trong miệng ngậm câu ca huyền bí,
Và trong tay nắm một nạm hào quang...

Tôi no rồi, ơn vơ lộ ḥa chan.

Tấu lạy Bà, Bà rất nhiều phép lạ,
Ngọc Như ư vô tri c̣n biết cả,
Huống chi tôi là Thánh Thể kết tinh.
Tôi ưa nh́n Bắc đẩu rạng b́nh minh,
Chiếu cùng hết khắp ba ngàn thế giới...
Sáng nhiều quá cho thanh âm vời vợi,
Thơm dường bao cho miệng lưỡi không khen.

Hỡi Sứ thần Thiên Chúa Gabriel,
Khi Người xuống truyền tin cho Thánh Nữ,
Ngườiø có nghe xôn xao muôn tinh tú?
Người có nghe náo động cả muôn trời?
Người có nghe thơ mầu nhiệm ra đời,
Để ca tụng, - bằng hoa hương sáng láng,
Bằng tràng hạt, bằng Sao Mai chiếu rạng,
Một đêm xuân là rất đỗi anh linh?
Đây rồi! Đây rồi! Chuỗi ngọc vàng kinh.
Thơ cầu nguyện là thơ quân tử ư.
Trượng phu lời và tông đồ triết lư,
Là Nguồn Trăng yêu mến Nữ Đồng Trinh.

Là Nguồn Đau chầu lụy Nữ Đồng Trinh.

Cho tôi thắp hai hàng cây bạch lạp,
Khói nghiêm trang sẽ dâng lên tràn ngập,
Cả hàn giang, cả mầu sắc thiên không,
Lút trí khôn và ám ảnh hương ḷng,
Cho sốt sắng, cho đê mê nguyện ước...

Tấu lạy Bà, lạy Bà đầy ơn phước,
Cho t́nh tôi nguyên vẹn tợ trăng rằm,
Thơ trong trắng như một khối băng tâm,
Luôn luôn reo trong hồn, trong mạch máu;
Cho vỡ lở cả muôn ngàn tinh đẩu,
Cho đê mê âm nhạc và thanh hương,
Chim hay tên ngọc, đá biết tuổi vàng,
Ḷng vua chúa cũng như ḷng lê thứ,
Sẽ ngây ngất bởi chưng thơ đầy ứ
Nguồn thiêng liêng yêu chuộng MẸ SẦU BI.

Phượng Tŕ! Phượng Tŕ! Phượng Tŕ! Phượng Tŕ! (*)

Thơ tôi bay suốt một đời chưa thấu,
Hồn tôi bay đến bao giờ mới đậu,
Trên triều thiên ngời chói vạn hào quang?

(Xuân Như Ư)


RA ĐỜI

Một chiều xanh, - một chiều xanh huyền hoặc,
Sáng bao la vây lút cơi thiên không:
Xuất thế gian (1) chưa có tại trong ḷng,
Muôn ư tứ say ch́m nơi Bất Giác,
Hương cám dỗ mê người trong khoái lạc.

A! a! a! ...
Thiên địa đắm hoang mang:
- Là đương khi thờ lạy cả Thiên Đàng,
Bay những tiếng: tung hô Thánh đức:
Muôn thần phẩm trong lâng lâng chầu chực,
Áùnh hào quang chan chói ngất lưu ly:
Ôi, cao sang khôn ví trọng ai b́,
Trên nước cả có muôn vàn châu báu.
Trí rất ngớp, bởi chưng xuân hồn hậu,
Đă ra đời, theo lịnh của Ngôi Hai.
Ôi thánh tai (2), thánh tai, và thánh tai!
Cả trời bỗng nổi lên muôn điệu nhạc,
Rất trọng vọng, rất thơm tho, man mác,
Rất phương phi (3) trên hết cả anh hoa.

Xuân ra đời!
Điềm ngọc ấm như ngà,
Thơ có tuổi và chiêm bao có tích,
Và tâm tư có một điều rất thích,
Không nói ra v́ sợ bớt say sua!...
Chàng ơi (4) ! Chàng ơi: sự lạ đêm qua!
"Mùa xuân tới mà không ai biết cả..."


Chú thích :
(1) Phật giáo chia thế gian làm hai cơi: thế gian và xuất thế gian tức là thế giới hữu h́nh và thế giới vô vi, đây sánh xuất thế gian với cơi thanh tịnh của ḷng.
(2) Danh từ biểu lộ sự hoan hỉ và cung kính đối với Thiên Chúa.
(3) Tiếng nhạc trên Trời rất mầu nhiệm, h́nh dung được cả sự phương phi.
(4) Chàng đây là thi sĩ, không phải "chàng của thiếp":

Chú thích của người sư tầm:

Bài thơ này phổ biến lần đầu tiên trên "Trong Khuê Pḥng" số 88 - đặc biệt mùa xuân - (30. 1. 38 - 20. 2. 39, trang 9, ở đây chép theo một bản chụp "Trong Khuê Pḥng", thuộc phần phụ lục: "hàn mặc tử anh tôi" của Thiện Nam Nguyễn bá Tín, Paris: Tin, 1990.
 


 

Cưới Xuân, Cưới Vợ
- Thi Sĩ : Hàn Mặc Tử

Lá nại -- đông tơ gió đăi chiều
Bướm vườn hạnh áo xinh đem trẻ
Nhà quan nao cốt cách ra vẻ
Xuân vô ra không biết bao nhiêu
Pháo nhân duyên nổ đă hơi nhiều
Trầu lịch sự têm mời hai họ
Đường trai thẹn nên không dám ngó
Nói chi Nường là gái đông lân
Buồng không xa xiêm áo sượng sần
Ông mai mới cười như ngô nở
Người ta cưới cả xuân cả vợ
Nên ân t́nh nổi máu trên môi
C̣n em sao chưa biết hổ ngươi
Để mai mốt anh đi lễ hỏi.
C̣n em nữa, ḷng chưa biết nói
Đôi mắt c̣n nguyên vẹn mùa thơ
Đứng không xa, sao ngó hững hờ
Anh sốt ruột muốn kêu: Em, quá.


----------------------- Xin mời đọc thêm: Tiếng Ḷng Hàn Mặc Tử