Đại Tướng Cao Văn Viên, một trong 5 đại
tướng của QLVNCH, nguyên tổng tham mưu trưởng QLVNCH trước năm
1975 vừa tạ thế vào lúc 6 giờ 15 sáng ngày Thứ Ba 22 Tháng Giêng
năm 2008, tại Fairfax, Virginia, hưởng thọ 87 tuổi.
Tang lễ sẽ được cử hành vào ngày Thứ Sáu 25
Tháng Giêng. Một lễ nghi quân cách sẽ được đại diện các cựu quân
nhân QLVNCH từ nhiều nơi về cử hành trọng thể với Lễ Phủ Quốc Kỳ
Việt Nam Cộng Ḥa.
Riêng ngày Thứ Bẩy từ 11 giờ sáng đến 8 giờ
tối sẽ dành để thân bằng quyến thuộc thăm viếng lần chót. Lễ hỏa
thiêu sẽ được cử hành vào ngày Chủ Nhật 27 Tháng Giêng sau lễ
tiễn biệt do các cựu quân nhân QLVNCH thực hiện.
Đại Tướng Cao Văn Viên là một vị tướng giữ
chức vụ tổng tham mưu trưởng QLVNCH lâu nhất (từ 1965 đến 1975).
Ông sinh ngày 11 Tháng Mười Hai năm 1921
tại Lào. Năm 1949, ông về nước gia nhập quân đội viễn chinh Pháp,
tốt nghiệp thủ khoa vơ bị Cap St Jacques, Vũng Tàu với cấp bậc
thiếu úy.
Khi chế độ Việt Nam Cộng Ḥa h́nh thành sau
Hiệp Ước Giơ Ne Vơ 1954 chia đôi đất nước, ông được thăng thiếu
tá và được cử về pḥng 4 Bộ Tổng Tham Mưu vừa được thành lập để
cải tiến và phát triển quân đội Quốc Gia Việt Nam, lúc ấy được
cải danh là Quân Đội VNCH. Từ đó ông
liên tiếp nắm giữ nhiều chức vụ quan trọng trong chế độ Đệ I
Cộng Ḥa.
Tháng Mười Một năm 1963 ông được thăng đại
tá về nắm tư lệnh lữ đoàn dù thay Đại Tá Nguyễn Chánh Thi đă đào
thoát sau khi tổ chức thất bại cuộc binh biến 1 Tháng Mười Một
năm 1960. Sau đó cuộc chính biến 1 Tháng Mười Một năm 1963 do
các tướng lănh và Phật Giáo lật đổ chế độ Đệ I Cộng Ḥa, ông là
một trong một số ít sĩ quan cao cấp trung thành với Tổng Thống
Ngô Đ́nh Diệm nên đă bị tước quyền chỉ huy lữ đoàn dù nhưng sau
đó 1 tuần ông lại được Hội Đồng Quân Nhân Cách Mạng phục hồi
chức vụ tư lệnh lữ đoàn dù.
Trong cuộc chỉnh lư vào đầu năm 1964, ông
là một trong ba nhân vật chủ chốt với Tướng Nguyễn Khánh, Tướng
Trần Thiện Khiêm.
Cũng trong năm này, ông tham dự cuộc hành
quân Quyết Thắng tại Hồng Ngự, bị thương và được vinh thăng
thiếu tướng đặc cách tại mặt trận. Cũng trong năm này ông được
cử giữ tham mưu trưởng liên quân tại Bộ Tổng Tham Mưu. Đến năm
1965 ông được cử giữ chức tổng tham mưu trưởng Bộ Tổng Tham Mưu
sau khi được vinh thăng trung tướng và đến Tháng Hai năm 1967
ông lại được vinh thăng đại tướng. Trong 10 năm ở chức vụ tổng
tham mưu trưởng Bộ Tổng Tham Mưu, ông c̣n kiêm nhiệm nhiều chức
vụ quân sự và chính trị khác như tư lệnh hải quân vào năm 1966,
ủy viên quốc pḥng năm 1967...
Vào tối Chủ Nhật 27 Tháng Tư năm 1975, sau
khi Quốc Hội biểu quyết trao quyền lănh đạo đất nước cho Tướng
Dương Văn Minh, ông đă đệ đơn xin từ chức lên Tổng Thống Trần
Văn Hương và đă được Tổng Thống Trần Văn Hương kư sắc lệnh chấp
nhận.
Ngày 28 Tháng Tư năm 1975 ông được phi cơ
trực thăng của pḥng Tùy Viên Quân Sự Hoa Kỳ đưa ra Đệ Thất Hạm
Đội vào lúc 2 giờ chiều. Sau đó ông
được định cư tại Hoa Kỳ, New York rồi Virginia.
Nắm giữ một chức vụ liên quan đến hầu hết
các mặt trận và liên quan cả đến chính t́nh sau 1963 v́ quyền
lực đang nằm trong tay các tướng lănh nên Tướng Cao Văn Viên đă
được nhắc đến trong khá nhiều sách hồi kư của các cựu quân nhân
QLVNCH. Nh́n chung ông được đánh giá là một tướng lănh có tài và
không liên quan đến các hoạt động chính trị của các phe tướng
lănh. Do đó mà có người cho rằng ông an phận, không muốn lănh
một trách nhiệm ǵ nhất là vào lúc dầu sôi lửa bỏng của thời
gian cuối 1974, đầu 1975.
Tướng Trần Văn Đôn viết trong hồi kư “Việt
Nam Nhân Chúng” rằng: “Tổng Thống Thiệu có lần nhờ tôi nói với
đại tướng viên tổng tham mưu trưởng rằng ông cứ ở măi tổng tham
mưu làm việc mà không chịu đi ra ngoài th́ ông Viên trả lời tôi
đă xin từ chức mấy lần mà ông Thiệu không chấp nhận nên tôi cứ ở
văn pḥng làm việc mà thôi”.
Cựu Đại Tá Phạm Bá Hoa, chánh văn pḥng
tổng tham mưu trưởng cũng đưa ra nhận xét trong hồi kư “Đôi Ḍng
Ghi Nhớ” rằng trong gần 10 năm giữ chức tổng tham mưu trưởng,
ông không thực sự làm hết trách nhiệm, đến văn pḥng cho có lệ,
ít ra chiến trường, đặc biệt là vào những năm 1973-1975, ông chỉ
c̣n chú trọng nhiều đến việc tập luyện Yoga và thậm chí đi học
lấy bằng cử nhân văn chương Pháp tại Đại Học Văn Khoa Saigon
ngoài giờ làm việc.
Theo một số người có dịp nói chuyện hay
phỏng vấn cựu Đại Tướng Cao Văn Viên, th́ sở dĩ ông có thái độ
như vậy là v́ ông Thiệu với tư cách là tổng tư lệnh quân đội đă
tập trung hết quyền lực trong tay, trực tiếp chỉ huy điều động,
bổ nhiệm khắp 4 quân khu, ông chỉ c̣n thi hành mà thôi. Trước
t́nh trạng đó ông đă nhiều lần xin từ chức nhưng không được chấp
thuận. Ông đành chỉ c̣n biết phản ứng như vậy.
Sau năm 1975, cựu Đại Tướng Cao Văn Viên
sống thật yên lặng tại Virginia, ít xuất hiện và ít tiếp xúc với
người ngoài gia đ́nh. Hồi kư duy nhất ông để lại là “the Final
Collapse” viết bằng tiếng Anh cho sự yêu cầu của Trung Tâm Quân
Sử Hoa Kỳ vào năm 1976, 1977, 1978 được xuất bản năm 1983 và đă
được dịch sang tiếng Việt với nhan đề “Những ngày cuối của Việt
Nam Cộng Ḥa”. Tập hồi kư này nằm
trong bộ sách “Indochina Monograph“của Trung Tâm Quân Sử Hoa Kỳ
do nhiều tướng lănh Việt Nam viết về cuộc chiến Việt Nam và được
nhiều sử gia hiện đại của Trung Tâm Quân Sử Hoa Kỳ như Ronald S.
Spector, Jeffrey J. Clarke, Phillip B. Davidson... trích
ra nhiều trong các sách biên khảo về quân sự và quân sử của họ.
Riêng về huy chương, ngoài rất nhiều huy
chương quân và dân chính , c̣n có những huy chương sau đây:
- Bảo Quốc Huân Chương Đệ Nhị Đẳng
- Silver Star (Hoa Kỳ) 1968
- In Hun (Đại Hàn) 1969
Ngoài ra ông c̣n có bằng lái trực thăng.
Đại Tướng Cao Văn Viên được mô tả là một
trong rất hiếm các tướng lănh Việt Nam Cộng Ḥa can dự vào những
quyết định có tính cách chính trị của các nhà lănh đạo.