WESTMINSTER, California (NV) - Sau nhiều tháng chuẩn bị, tham khảo và trải qua không biết bao nhiêu khó khăn, cuối cùng, Ðài Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam (Vietnamese Boat People Memorial) đã tìm được chỗ đặt bên trong Westminster Memorial Park, Westminster, ngay kế cận vùng Little Saigon, nơi có nhiều người Việt Nam cư ngụ nhất tại Hoa Kỳ, trong số đó, không ít người có thân nhân bị thiệt mạng trên đường đi tìm tự do.

Trả lời phỏng vấn báo Người Việt, nhà thơ Thái Tú Hạp, đại diện Ủy Ban Thực Hiện Ðài Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam, nói: “Ðây là một giấc mơ không chỉ của riêng tôi mà còn là của nhiều đồng hương từ bấy lâu nay. Sau nhiều năm tháng gian nan, trải qua nhiều khó khăn về mặt tôn giáo, tâm linh, hành chánh... cuối cùng đài tưởng niệm đã có được chỗ để đặt. Kể từ nay, các hương hồn thuyền nhân đã có nơi để yên nghỉ, đồng hương cũng có nơi để thắp nén hương hay đặt một vòng hoa tưởng niệm...”

Về việc chọn Westminster Memorial Park làm nơi để đặt đài tưởng niệm, nhà thơ Thái Tú Hạp giải thích: “Ðây là một việc làm khó khăn. Chúng tôi muốn tránh mọi dị nghị khi chọn chỗ. Chúng tôi nghĩ các hương hồn thuyền nhân thuộc nhiều tôn giáo khác nhau hoặc không thuộc tôn giáo nào. Vì vậy, kiếm một chỗ để không gây tranh cãi về vấn đề này mất rất nhiều thời gian. May mắn thay, cuối cùng, ban giám đốc Nghĩa Trang Westminster đã đồng ý dành một chỗ cho đài tưởng niệm.”

“Về mặt tâm linh, khi tôi vượt biển, thuyền bị bão đánh vỡ, tạt vào bờ biển Hải Nam, tôi đã chứng kiến sự ra đi của 13 người cùng thuyền. Lúc đó tôi tâm nguyện ‘khi đến bến bờ tự do, phải thực hiện một điều gì đó để tưởng niệm những thuyền nhân này, cũng như tất cả các thuyền nhân khác, đã bỏ mạng trên đường tìm tự do.’ Tôi nghĩ, đây là trách nhiệm của người sống đối với người chết. Vì nếu không có hàng trăm ngàn thuyền nhân tử nạn chưa chắc thế giới mở tâm nhân ái đón chúng ta vào các xứ sở tự do... và có một tương lai tốt đẹp như ngày hôm nay, nên việc làm như chỉ là thể hiện sự tri ân...” nhà thơ này chia sẻ tiếp như vậy.

Ngày 21 Tháng Mười Một vừa qua, Ủy Ban Thực Hiện Ðài Tưởng Niệm đã ký hợp đồng với ban giám đốc Nghĩa Trang Westminster, theo đó, nghĩa trang sẽ đảm trách công việc xây dựng đài tưởng niệm, nằm tại góc đường Bolsa và Hoover, ngay cạnh Nghĩa Trang Quân Ðội.

Nhà thơ Thái Tú Hạp cũng cho biết hiện pho tượng bằng đồng màu nâu (brown bronze), do điêu khắc gia họa sĩ Vi Vi thực hiện, đã có sẵn và ủy ban đã chuyển đến nghĩa trang.

Ông cũng cho biết, theo phác họa đài tưởng niệm, bức tượng bằng đồng cao 7.2 feet và nặng 4,000 pounds sẽ được đặt trên một bệ bê tông nằm giữa một hồ nước. Xung quanh hồ nước, phía bên ngoài, sẽ là những bia đá hoa cương có khắc tên các thuyền nhân tử nạn.

Phần thiết kế đài tưởng niệm và các công trình phụ mang sắc thái văn hóa Việt Nam sẽ do kiến trúc sư của ủy ban và ban giám đốc nghĩa trang đảm nhận và nghĩa trang sẽ chịu tất cả chi phí cũng như việc bảo trì và tu bổ.

Công trình sẽ được hoàn tất trong năm 2008 và có thể khánh thành khoảng cuối năm.

Cũng theo nhà thơ Thái Tú Hạp, ngay tại buổi ký kết bản hợp đồng, có một số đồng hương Việt Nam chứng kiến đã xúc động với thiện cảm đặc biệt của ban giám đốc nghĩa trang dành cho cộng đồng Việt Nam nên đã đặt mua các lô đất an táng xung quanh đài tưởng niệm, như một sự thể hiện công bằng giữa hai bên.

Hội Y Sĩ Việt Nam Nam California đặt mua 147 lô và đã trả bằng tiền mặt trên 80% tổng số tiền. Ðại diện ban chấp hành Ðại Ðạo Tam Kỳ Phổ Ðộ (Tòa Thánh Tây Ninh) mua 103 lô và các thành viên của Ủy Ban Thực Hiện Ðài Tưởng Niệm Thuyền Nhân mua 50 lô, tổng cộng là 300 lô.

Nhờ có số tài chánh đầu tiên này mà ban giám đốc nghĩa trang mới khởi đầu thực hiện công trình mang ý nghĩa tâm linh và lịch sử này theo yêu cầu của ủy ban vào năm tới.

Hiện diện tại buổi lễ ký kết bản hợp đồng còn có Chánh Án Nguyễn Trọng Nho. Ông đã tỏ ra phấn khởi và đề nghị ban giám đốc nghĩa trang khi thực hiện dự án cần phải phối hợp giữa kiến trúc sư Việt Nam và Hoa Kỳ để không mất đi nét đặc thù kiến trúc văn hóa Việt Nam, đài tưởng niệm phải có khoảng không gian trống, thoáng, không bị che khuất, để xe cộ qua lại trên đường Bolsa và Hoover có thể nhìn thấy.

Vị chánh án gốc Việt này cũng đề nghị lối đi dẫn vào đài tưởng niệm phải được mở rộng mà không làm mất không khí tôn nghiêm.

Theo nhà thơ Thái Tú Hạp, để thực hiện đài tưởng niệm này, ủy ban cũng phải tìm sự cố vấn và hỗ trợ tinh thần của nhiều nhân vật trong chính quyền địa phương cũng như một số chức sắc tôn giáo và cộng đồng như Linh Mục Mai Khải Hoàn (giám đốc Trung Tâm Công Giáo Việt Nam Giáo Phận Orange kiêm chủ tịch Hội Ðồng Liên Tôn), Hòa Thượng Thích Chơn Thành (chùa Liên Hoa), Thượng Tọa Thích Viên Lý (chùa Diệu Pháp), ông Trần Thái Văn (dân biểu tiểu bang), Bác Sĩ Nguyễn Xuân Vinh (chủ tịch Cộng Ðồng Việt Nam Nam California), bà Margie Rice (thị trưởng Westminster) và hai nghị viên Tạ Ðức Trí và Andy Quách (Westminster).

“Sau khi nghe ông Thái Tú Hạp và phái đoàn trình bày về đài tưởng niệm, tôi thấy cũng hợp lý vì mình là người tị nạn phải nhớ đến những người quá cố, nhất là những người chết và không đến được bến bờ tự do như mình. Thế là tôi trình bày và giải thích với ban giám đốc,” ông Hứa Trung Lập, người đặc trách cộng đồng Việt Nam của Nghĩa Trang Westminster, kể với báo Người Việt như vậy. “Sau nhiều tháng trao đổi về hành chánh và pháp lý với ủy ban và được một số quý vị cố vấn, ban giám đốc cuối cùng đã chấp thuận có một miếng đất để đặt đài tưởng niệm.”

Buổi lễ ký hợp đồng còn có sự hiện diện của một số thành viên trong Ủy Ban Thực Hiện Ðài Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam như nhà thơ Ái Cầm (Saigon Times), Bác Sĩ Lê Hồng Sơn và phu nhân, bà Thu Thủy, Giáo Sư Phạm Vân Bằng, Luật Sư Từ Huy Hoàng (cố vấn của ủy ban), cô Khánh Liên Trần (phụ tá Luật Sư Từ Huy Hoàng), Bác Sĩ Ngô Phùng Hỷ, một số đại diện trong Ban Chấp Hành Ðại Ðạo Tam Kỳ Phổ Ðộ, hai bác sĩ Bùi Xuân Dương và Phạm Quang Tố (chủ tịch và phó chủ tịch ban chấp hành Hội Y Sĩ Việt Nam Nam California). Về phía ban giám đốc Nghĩa Trang Westminster có các ông Jeff Gibson, Chris Wendel và Hứa Trung Lập.

Trả lời phỏng vấn báo Người Việt, Giáo Sư Phạm Vân Bằng, nói: “Hôm đó chúng tôi vô cùng sung sướng và cảm động. Buổi ký kết hợp đồng là sự chấm hết một thời kỳ dài 10 năm đi tìm chỗ an vị cho đài tưởng niệm. Nơi đặt tượng đài thật thuận tiện vì nằm ngay địa đầu Little Saigon để mọi người Việt Nam từ khắp nơi trên thế giới mỗi khi ghé qua vùng này có thể đến chiêm ngưỡng và thắp một nén nhang cho những người đã khuất.”

Nhà thơ Thái Tú Hạp cũng cho biết một số thành viên khác của ủy ban như ca nhạc sĩ Việt Dzũng, Chí Thiện-Minh Phượng (Radio Bolsa), ký giả Khúc Minh, cô Ðan Tâm, kiến trúc sư Bạch Hồng và ông Patrick Tantribeau vì bận việc không đến được.

Sau hết, nhà thơ này cho biết bất cứ ai muốn tên thân nhân tử nạn bằng đường biển hoặc đường bộ trên đường vượt biên khắc lên đài tưởng niệm, có thể gởi phương danh về Ủy Ban Thực Hiện Ðài Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam, 9234 E. Valley Blvd., Rosemead, CA 91770 hoặc qua email sgtimes@aol.com, điện thoại 626-288-2696, fax 626-288-2033.

Khi gởi nhớ kèm theo tên tuổi người quá cố, ngày xuất phát vượt biên, ngày mất (nếu có) cùng địa chỉ và điện thoại thân nhân để ủy ban liên lạc.

Tất cả hoàn toàn miễn phí. Ủy ban không nhận bất cứ một chi phí dưới bất cứ hình thức nào.